ျမန္မာ႔ေဆးဖက္ဝင္ နန္းလံုးႀကိဳင္ပင္

Item Name --------- Cassia Flower (နန္းလံုးႀကိဳင္)
Category ------------ Raw Material
Botany Term -------- Acacia farnesiana Willd
Species Family ----- Mimosaceae

ျမန္မာ ႏိုင္ငံ အႏွံ႔အျပား တြင္ ေပါက္ေရာက္သည္။ သဘာ၀ အေလ်ာက ္အေလ့က် ေပါက္ေရာက္သည္။

♥ အပင္

အပင္ငယ္ မ်ိဳးျဖစ္သည္။ အျမင့္ ၁၀-၁၂ ေပ ခန္႔ထိျမင့္ သည္။ အကိုင္းအ ခက္မ်ားၿပီး ဆူးရွိသည္။ အကိုင္းအခက္ ္မ်ားၿပီး ဆူးရွိသည္။ အကိုင္း အခက္ ္မ်ား ဆစ္ခ်ိဳး ထြက္ သည္။ ပင္စည္ ေပၚ တြင္ အၫိုႏုေရာင္ အစက္ကေလး မ်ား ပါရွိသည္။ အေခါက္မွ အေစးထြက္ သည္။ အေခါက္ စိမ္းၫိုေရာင္ ရွိသည္။

♥ အရြက္

ႏွစ္ခါ ငွက္ေမြး ရြက္ေပါင္း ျဖစ္ကာ ရြက္ဆိုင္ထြက္ သည္။ ရြက္ျမြာ မ်ားသည္ ္ေသးငယ္ သည္။ ရွည္ေမ်ာေမ်ာ ပံုသ႑ာန္ ရွိၿပီး မ်က္ႏွာခ်င္း ဆိုင္ ထြက္သည္။ ရြက္ျပား ႏူးညံ့သည္။ အနားညီ သည္။ 


♥ အပြင့္

အ၀ါေရာင္ ရွိ၍ ေသးငယ္ၿပီး ပန္းခိုင္ထိပ္ တြင္ ္ေဘာလံုး သ႑ာန္စု ၿပံဳ၍ထြက္ သည္။ အနံ႔ေမႊး သည္။ တေပါင္းလ ၀ါေခါင္လ အတြင္း ပြင့္ သည္။

♥ အသီး

အသီး ေေတာင့္ ျဖစ္၍ ႏွစ္ဖက္ ခၽြန္ၿပီး ေျပာင္ေခ်ာသည္။ အၫိုရင့္ ေရာင္ရွိသည္။ အခန္း ၄-၅ ခန္း ပါသည္။ တစ္ခန္းလွ်င္ အေစ့ တစ္ေစ့စီ ပါရွိ၏ ။ အေစ ့အနည္းငယ္ ္ျပား၍အၫို ေရာင္ရွိသည္။ နယုန္-၀ါဆို တြင္ သီးသည္။

► အသံုးဝင္ပံု

အေခါက္ ၊ အရြက္။

♥ အာနိသင္။

ျမန္မာ ေဆးက်မ္းမ်ား အလိုအရ အေခါက္သည္ ခါး၏ ၊ ပူ၏ ၊ စပ္၏ ၊ အဆိပ္ကို ပယ္တတ္၏ ။ ေသြးေဖာက္ျပန္ျခင္း ၊ ယားယံျခင္း ႏွင့္ အနာေပါက္ ေရာဂါတို႔၌ အက်ိဳးျပဳ၏ ။အေစးသည္ ခ်ိဳ၏ ။ ခြန္အားကို ျဖစ္ေစ၏ ။ ကာမကို အားေပး၏ ။

 ► အေခါက္အသံုးျပဳပံု

၁ ။ အေခါက္ကို ထက္၀က္ခန္း ေအာင္ျပဳတ္၍ ဖန္ရည္ အျဖစ္ ္ပလုတ္ က်င္းျခင္း၊ ငံုျခင္းျပဳ လုပ္ပါက သြားနာက်င္ ျခင္း ၊ သြားဖံုးမ်ား ေရာင္ျခင္း ၊ သြားဖံုးမ်ားမွ ျပည္ယိုျခင္း ႏွင့္ ေသြးမ်ား ယိုစီးျခင္း မ်ားေပ်ာက္သည္။
၂ ။ အေခါက္ကို ျပဳတ္၍ အနည္းငယ္ မွ်ေသာက္ပါက အလြန္အမင္း သြားေသာ ၀မ္းေရာဂါ ေပ်ာက္၏ ။ 

► အရြက္အသံုးျပဳပံု

၁ ။ အရြက္ကို ႀကိတ္၍ ဆီးကင္းခန္႔ လံုးၿပီး နံနက္ည တစ္လံုးစီ ေသာက္က ေညာင္းက် ေရာဂါ ေပ်ာက္ေစသည္။

ျမန္မာ႔ေဆးဖက္ဝင္အပင္မ်ား
photo by google search
♥ မည္သူမဆိုလြတ္လပ္စြာကူးယူေဖၚျပႏိုင္ပါသည္။ ♥
♥ က်န္းမာေရးဗဟုသုတတိုးပြါးေစရန္ Like,share, ,Credit ေပးျခင္းျဖင့္လည္းကူညီႏိုင္ပါသည္။ ♥

အေၾကာတက္ ျခင္းႏွင့္ ကန္စြန္းရြက္

 
မၾကာခဏ ဇက္ေၾကာတက္ၾကသူမ်ား၊ ဇက္ေတာင့္တင္းျခင္း၊ ကိုယ္ေငြ႕ေႏြးေႏြးႏွင့္ ဖ်ားခ်င္ သကဲ့သို႔ ျဖစ္ၿပီး ကိုယ္လက္မ်ား ေလးလံျခင္း၊ ေခၽြးငုပ္ ျခင္းမ်ား ခံစားရပါက သိေႏၶာဆား အနည္းငယ္မွ်ကို ကန္စြန္းရြက္ ႀကိတ္ညႇစ္ရည္ စပ္ေပးပါ။

ထိုေဆးရည္ကို လူႀကီး ေဆးတစ္ခြက္စာ အတြက္ ဟင္းစာ စတီးဇြန္းႏွင့္ တစ္ခြန္းကို နံနက္ တစ္ႀကိမ္၊ ေန႔လယ္ တစ္ႀကိမ္၊ ညတစ္ႀကိမ္ တစ္ေန႔ သံုးႀကိမ္ တိုက္ေကၽြးေပးပါ။ အဆိုပါ လကၡာဏာမ်ား အတြက္ ဤေဆးရည္ တစ္စက္ကို သန္႔ရွင္းေသာ ေရဆယ္စက္ႏွင့္ ေရာစပ္၍ မ်က္စဥ္း ေဆးရည္ အျဖစ္ ခပ္ေပး ႏိုင္ပါသည္။

ဟင္းလ်ာတစ္ခြက္ က်န္းမာေရးအတြက္

လတ္ဆက္သည့္ ကန္စြန္း႐ိုးနီ၊ ရြက္က် ပန္းလိန္ရြက္ကို ေရးေႏြးႏွင့္ ေဖ်ာပါ။ ထို႔ေနာက္ ပါးပါးလွီး ျဖတ္ေတာက္၍ ငါးက်ည္းေျခာက္၊ င႐ုတ္၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ဆီ၊ ဆား ထည့္၍ သံပရာရည္ ဆမ္းကာ အသုပ္အျဖစ္ စားသံုးေပးျခင္းျဖင့္ အူလမ္းေၾကာင္းတြင္ ျဖစ္ေပၚ ႏိုင္ေသာ ဝမ္းကိုက္ ေရာဂါ၊ ေသြးဝမ္း ကိုက္ေရာဂါ၊ အမ်ဳိးသမီးတို႔တြင္ ျဖစ္ေပၚတတ္ေသာ မီးယပ္ ေသြးပုပ္ က်န္ေသာ ေရာဂါ၊ မီးယပ္ ေသြးမမွန္ေသာ ေရာဂါ၊ သားအိမ္ေလွ်ာက်ေသာ ေရာဂါ၊ သားျမတ္နာ (ႏို႔အံုနာ)၊ ႏို႔ထြက္နည္းျခင္း၊ ဇက္ေၾကာထိုးျခင္း၊ ဇက္ေၾကာတက္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ အသားအေရႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေရျပား ေရာဂါမ်ား၊ အသံဝင္ အသံပ်က္ ေရာဂါအျပင္ ဆီးအိမ္ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေရာဂါတို႔တြင္ ကုသရာ၌ အသံုးဝင္ ေစပါသည္။

က်န္းမာေရး

မၾကာခဏ ကန္စြန္းရြက္ကို စားသံုး ေပးျခင္းျဖင့္ က်န္းမာမႈကို ျမႇင့္တင္ ေပးႏိုင္ၿပီး ခြန္အား ဗလရွိျခင္း၊ ဝမ္းတြင္း ေရာဂါကို သန္႔စင္ေပးျခင္း၊ အပူဒဏ္၊ အေအးဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္ ရွိ ေစျခင္း၊ ေရာဂါ တစ္စံုတစ္ရာ လြယ္ကူစြာ ဝင္ေရာက္မႈကို တားဆီး ကာကြယ္ ေစႏိုင္ပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ အသံုးဝင္ေသာ ကန္စြန္းရြက္ႏွင့္ တိုင္းရင္းေဆး ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ စာဖတ္ ပရိသတ္မ်ား ထံသို႔ ေရးသား တင္ျပ လိုက္ရပါသည္။

Health Digest

ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ (Asthma)

္


ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါဟာ အဆုတ္ တြင္း႐ွိ အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္း ကို ထိခိုက္ ေစေသာ နာတာရွည္ ေရာဂါ တစ္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္ .. အေမရိကတြင္ လူဦးေရ ၁၇ သန္းေက်ာ္ ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါ ခံစားေနရျပီး သံုးပံု တစ္ပံုမွာ ကေလးမ်ား ျဖစ္ပါတယ္.. ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ တြင္ ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါေၾကာင့္ ေဆး႐ံု တက္ရ သူေပါင္း ၄၇၈,၀၀၀ ဦး ႐ွိျပီး ၄,၆၅၇ ဦး ေသဆံုးခဲ့ ပါတယ္...
အဆုတ္ရဲ႕ လုပ္ငန္း တာ၀န္ အေၾကာင္း ပထမဆံုး ေျပာျပ ခ်င္ပါတယ္.. ႐ွဴသြင္းလိုက္တဲ့ ေလထဲမွ ေအာက္ဆီဂ်င္ နဲ႔ ခႏၶာကိုယ္ ထဲမွ ကာဗြန္ ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ တို႔ ဖလွယ္ျခင္း သည္ အဆုတ္၏ အဓိက လုပ္ငန္း တာ၀န္ ျဖစ္ပါတယ္... ေအာက္ဆီဂ်င္ ၾကြယ္၀ ေသာ ႐ွဴသြင္း လိုက္တဲ့ ေလဟာ ေလမ်ဳိ (Larynx)၊ ေလျပြန္မၾကီး (Trachea)၊ ေလျပြန္ (Bronchus)၊ ေလျပြန္ငယ္ (Bronchiole) တို႔ကို အဆင့္ဆင့္ ျဖတ္သန္းျပီး ေလအိတ္ (Alveoli) မ်ား သို႔ ေရာက္႐ွိ တဲ့အခါ အဆုတ္ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ငယ္ (Pulmonary arteriole) မ်ားထဲမွ ကာဗြန္ ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ နဲ႔ ဖလွယ္ ၾက ပါတယ္ (Gas Exchange) ... အဲဒီမွ တစ္ဆင့္ အဆုတ္ ေသြးျပန္ေၾကာ (Pulmonary veins) မ်ားမွ ႏွလံုး သို႔ ပို႔ေဆာင္ျပီး ႏွလံုးမွ ခႏၶာကိုယ္ တစ္ခုလံုး သို႔ ျဖန္႔ေ၀ ပို႔လႊတ္ပါတယ္... ဒါ့ေၾကာင့္ ေအာက္ဆီဂ်င္ ကို ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ႔အျပား မွ တစ္႐ွဴးမ်ား၊ ဆဲလ္ မ်ား အသက္ ႐ွင္သန္ ေရးအတြက္ အသံုး ျပဳႏိုင္ ၾကပါတယ္..

ပန္းနာ ရင္က်ပ္ ေရာဂါ ခံစား ရျပီ ဆိုလွ်င္ အဆုတ္ဟာ အဓိက တုန္႔ျပန္မႈ (၃) ရပ္ ျဖစ္ေပၚ ပါတယ္...
1 အဆုတ္ ေလျပြန္ငယ္ မ်ား (Bronchioles) က်ဥ္းေျမာင္း လာျခင္း (Bronchoconstriction)
o ေလျပြန္ငယ္ မ်ား႐ွိ ၾကြက္သား မ်ား က်ဳံ႕ျခင္း ေၾကာင့္ ေလျပြန္ငယ္ မ်ား က်ဥ္း လာပါတယ္.. ဒါ့ေၾကာင့္ အသက္ ႐ွဴထုတ္ တဲ့ အခါ ၀ီစီ ကဲ့သို႔ အသံ ျမည္ျပီး ေမာလာ တတ္ပါတယ္..
2. အဆုတ္ ေလ၀င္ ရာ လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ ေယာင္ရမ္းျပီး အခၽြဲမ်ား (mucus) ထြက္လာျခင္း (Bronchial Inflammation)
o ဓါတ္မတည့္ ပစၥည္း တစ္မ်ဳိး ခႏၶာ ကိုယ္တြင္း ၀င္ေရာက္ လာပါက ေလျပြန္ငယ္ နံရံ တစ္ေလွ်ာက္ မွ ေယာင္ရမ္း ျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာ ဓာတု ပစၥည္း မ်ား (Histamine, Leukotrienes) ထြက္လာျပီး ေလျပြန္ ငယ္ မ်ားက္ို ေယာင္ရမ္း ေစျပီး ခၽြဲျပစ္ေသာ အရည္မ်ား (mucus) ထြက္လာပါတယ္.. ေလျပြန္ငယ္ ေယာင္ရမ္း မႈ၊ ခၽြဲထြက္ လာမႈ ေၾကာင့္ ေလျပြန္ငယ္ က်ဥ္းျခင္း ပိုဆိုး လာေစ ပါတယ္...
3. အဆုတ္ လမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္မွ တုန္႔ျပန္မႈ လြန္ကဲျခင္း (Hyperreactivity)
o ဓာတ္မတည့္ မႈေၾကာင့္ ၾကာ႐ွည္စြာ ေလျပြန္ငယ္ ေယာင္ရမ္း ျခင္း ၊ ေလျပြန္ငယ္ က်ဥ္းေျမာင္္း ျခင္း ျဖစ္ျခင္း ေၾကာင့္ ဓာတ္မတည့္ မႈ ပစၥည္း မ်ား ကို ပို၍ တုန္႔ျပန္မႈ မ်ား လာပါတယ္...(Hypersensitivity)
ေရာဂါလကၡဏာမ်ား
ပန္းနာ ရင္က်ပ္ ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ားမွာ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ကြဲျပား နိုင္ပါတယ္... အဓိက အျဖစ္မ်ား ဆံုး လကၡဏာ (၄)မ်ဳိး မွာ
1. အသက္ ႐ွဴခက္ လာျခင္း (Shortness of Breath)
2. အသက္ ႐ွဴထုတ္ ရာတြင္ ၀ီစီသံ ကဲ့သို႔ အသံ ျမည္ လာျခင္း (Wheezing)
3. ရင္က်ပ္လာျခင္း (Tightness of chest)
4. ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း (Coughing)
တို႔ ျဖစ္ပါတယ္..
ရင္က်ပ္ မႈ ျပင္းထန္ပါက ေလအိတ္မွ ကာဗြန္ ဒိုင္ေအာက္ ဆိုဒ္ နဲ႔ ေအာက္ဆီ ဂ်င္ ဖလွယ္ ျခင္း လုပ္ငန္း ထိခိုက္ လာ၍ ေသြးတြင္း ေအာက္ဆီ ဂ်င္ ေလ်ာ့က်ျပီး ကာဗြန္ ဒိုင္ ေအာက္ဆိုဒ္ မ်ားလာ ပါတယ္... ေအာက္ဆီ ဂ်င္ နည္းလာ၍ ေျခသည္း လက္သည္း ႏွင့္ ႏႈတ္ခမ္း မ်ား ျပာလာျခင္း (cyanosis)၊ နံ႐ိုး ၾကား ၾကြက္သား မ်ား အသံုးျပဳ ၍ ျပင္းထန္စြာ အသက္႐ွဴ ရျခင္း တို႔ ျဖစ္ေပၚ တတ္ ပါတယ္...
ပန္းနာ ရင္က်ပ္ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္း ဟာ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေန (Environmental factors) ေၾကာင့္လား? မ်ဳိး႐ိုး ဗီဇ (Genetic factors) ေၾကာင့္လား? ဆိုတာကို တိတိက်က် မသိရ ေသးေသာ္လည္း အဓိက အားျဖင့္ ႏွစ္မ်ဳိး ႏွစ္စား ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္.. ျပင္ပ မွ ဓါတ္မတည့္ မႈ (allergies or extrinsic) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ပန္းနာ ႏွင့္ ခႏၶာ ကိုယ္တြင္း အေျခ အေန (nonallergies or intrinsic) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ပန္းနာ ဆိုျပီး ေတြ႔ရ ပါတယ္.. ဓါတ္မတည့္ မႈ (allergies or extrinsic) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ပန္းနာဟာ အေတြ႔ မ်ားျပီး လူနာ အားလံုး၏ ၉၀ % ရွိျပီး က်န္ ၁၀ % ကသာ ခႏၶာ ကိုယ္တြင္း အေျခ အေန (nonallergies or intrinsic) ေၾကာင့္ ျဖစ္ေသာ ပန္းနာ ျဖစ္ပါတယ္.. ဓါတ္မတည့္ ျဖစ္ေစေသာ ပစၥည္း မ်ားမွာ -
• ေနအိမ္ ပတ္၀န္းက်င္ ႐ွိ ေန႔စဥ္ ထိေတြ႔ ေနက် အရာမ်ား
o တိရစၧာန္ အညစ္အေၾကးမ်ား ႏွင့္ အေမႊးအမွ်င္မ်ား၊ ဖုန္ႏွင့္ အမိႈက္သ႐ိုက္မ်ား (Dust)၊ ပိုးဟပ္ အညစ္အေၾကးမ်ား (cockroach )၊ အေဆာက္အဦး၊ နံရံေဟာင္း မ်ား ႐ွိေရညွိ ပင္မ်ား (mold)၊ ပန္း၀တ္မႈန္မ်ား (Pollen)
• ေနအိမ္ သံုး ပစၥည္းမ်ား ၏ အနံ႔အသက္ မ်ား
o ေရေမႊး ႏွင့္ အေမႊး နံ႔သာမ်ား၊ ဆပ္ျပာ ဆပ္ျပာရည္ ေခါင္းေလွ်ာ္ရည္ မ်ား၊ hair spray, hair gel, sun screen, cosmetics, facial cream, deodorant, shaving cream ကဲ့သို႔ အသံုး အေဆာင္ ပစၥည္း မ်ား၊
• အစား အစာမ်ား
o ႏြားႏို႔ (Cow's Milk)၊ ေျမပဲ (Peanut)၊ ပဲပုတ္ (Soy)၊ ငါး (Fish)၊ တိရိစၧာန္ ဥမ်ား (Eggs)၊ ပုဇြန္ ႏွင့္ အခြံမာ ပင္လယ္စာမ်ား (Shrimp & other shellfish)၊ ၾကာ႐ွည္ အထားခံ ေသာ အစားအစာ မ်ား (Preservative Foods)
• သံုးစြဲ ေနေသာ ေဆးမ်ား
  - အက္စ္ပရင္ (aspirin)၊ beta-blockers (propranolol, atenolol)၊ ပင္နစလင္မ်ား၊
• စက္႐ံု ႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ မွ အေငြ႔မ်ား
o ဆာလဖိုက္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ား၊ ကလိုရာမင္း ဓာတ္ေငြ႔မ်ား၊ စက္ပစၥည္း မ်ားမွ အိပ္ေဇာ ေငြ႔မ်ား၊ ေဆးလိပ္ေငြ႔၊ ျခင္ေဆးေခြ ေငြ႔မ်ား၊ အစ ႐ွိသျဖင့္...
• အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား
  - အဓိက အားျဖင့္ အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္း အထက္ပိုင္း ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ၀င္ေရာက္မႈ (Upper respiratory tract infection) ေၾကာင့္ ပန္းနာ ရင္က်ပ္ ျဖစ္ျခင္းသည္ လူၾကီး အားလံုး၏ ၈၀% ႏွင့္ ကေလးအားလံုး ၏ ၆၀% ေတြ႔႐ွိ ရပါတယ္...ဓာတ္မတည့္ ျခင္းျဖစ္စဥ္ တြင္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ဓာတ္မတည့္ ပစၥည္း ခ်င္း၊ ဓာတ္မတည့္ ႏိုင္ခ်င္း တူညီ ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါ..
ပန္းနာရင္က်ပ္ ေရာဂါ ကုထံုးမ်ား
အဓိက အားျဖင့္ အာနိသင္ (၂) မ်ဳိး လိုအပ္ ၍ သာ စားေဆး၊ ထိုးေဆး၊ ႐ွဴေဆး အေနျဖင့္ ထုတ္လုပ္ ၾကျခင္း ျဖစ္ပါတယ္... ပထမ အာနိသင္ မွာ ေလျပြန္ ကို က်ယ္ေစျခင္း ျဖစ္ျပီး ဒုတိယ အာနိသင္ မွာ ေလျပြန္ ေယာင္ရမ္း မႈကို က်ေစ ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္.. ေလျပြန္ ကို က်ယ္ေစ တဲ့ ေဆးမ်ား မွာ beta 2 agonist (salbutamol, terbutaline, ...), anticholinergic drugs (ipratropium bromide), methyxanthine (Theophylline, Aminophylline, ..); ေလျပြန္ ေယာင္ရမ္း မႈကို က်ေစေသာ ေဆးမ်ား မွာ corticosteroids (Prednisolone, Beclomethasone, Triamcinolone, Budesonide, ...), Leukotriene modifiers (montelukast, zafirlukast, pranlukast, and zileuton), Cromoglycate (Cromolyn sodium) တို႔ ျဖစ္ၾက ပါတယ္.. ႐ွဴေဆးမ်ား (Inhalers) မွာ ေလျပြန္ ကို တိုက္႐ိုက္ သက္ေရာက္မႈ ႐ွိ၍ ေရာဂါ လကၡဏာ ကို ျမန္ဆန္စြာ သက္သာ ေစျပီး ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိး မွာလည္း ေသာက္ေဆး၊ ထိုးေဆး ထက္ စာလွ်င္ နည္းပါး ပါတယ္... ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါ ျပင္းထန္ မႈေပၚ မူတည္၍ ႐ွဴေဆး၊ ေသာက္ေဆး မ်ားကို ေ႐ြးခ်ယ္ ေပးျခင္း ျဖင့္၎၊ ေဆး တစ္မ်ဳိး ႏွင့္ မလံု ေလာက္ပါက ႏွစ္မ်ဳိး သံုးမ်ဳိး တြဲေပး ျခင္း ျဖင့္၎ ကုသ ႏိုင္ပါ တယ္... လုိအပ္ ပါက ေအာက္ဆီ ဂ်င္ ေပး၍၎၊ ေဆးမ်ားကို စက္ျဖင့္ မႈတ္သြင္းနည္း (Nebulizer) ျဖင့္၎ လူနာ အေျခ အေန ေပၚ မူတည္၍ ကုသ ေပးရ ပါမယ္...
ေရာဂါ ကာကြယ္ ေရး အေနျဖင့္ မိမိႏွင့္ မတည့္ေသာ ဓာတ္ပစၥည္း မ်ား၊ အစား အေသာက္ မ်ား၊ အသံုး အေဆာင္မ်ား ဂ႐ုစိုက္ ေ႐ွာင္႐ွား ဖုိ႔လုိ ပါမယ္.. လူဦးေရ ထူထပ္ ေသာ ေနရာ ေလထု ညစ္ညမ္း ေသာ ေနရာ မ်ား ကို ေ႐ွာင္႐ွား ရပါမယ္.. ေဆးလိပ္ ေသာက္သူ ျဖစ္ပါက ေဆလိပ္ လံုး၀ ျဖတ္ရ ပါမယ္... ဒါ့ေၾကာင့္ မိမိ ရင္က်ပ္ တတ္ေသာ အေျခ အေန၊ ေနရာ ေဒသ၊ အသံုး အေဆာင္၊ အျပဳ အမူ မ်ားကို ဂ႐ု စိုက္ ေ႐ွာင္႐ွား ရင္း က်န္းမာ စြာ ေနထိုင္ ႏိုင္ေရး ကို အေလး ထား သင့္ ေၾကာင္း ေရးသား လိုက္ရပါတယ္.. ေဘးဘယာ ေရာဂါ အေပါင္းမွ ကင္းေ၀း ႏိုင္ပါေစ..
This article is Posted by Dr. Win Thein | May 2, 2009
---------------------------
ရင္က်ပ္ပန္းနာ ဆိုလိုက္တာႏွင့္ ။
ဒီတစ္ေခါက္ မေကြး ျပန္ေရာက္ေတာ့ ပါေမာကၡ၊ ဌာနမွဴး အဆင့္မို႔ အလုပ္ပိုမ်ားလာသည္။ မိသားစုရိွရာ ရန္ကုန္သို႕ ခဏခဏ မျပန္ျဖစ္။ ရန္ကုန္က ေဆးခန္းကိုလည္း သူငယ္ခ်င္းႏွင့္ ထားခဲ့ရသည္။ အဲဒီ သူငယ္ခ်င္းက ဘြဲ႔အားလံုးနီးနီး ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ အတူတူ ရခဲ့ၿပီး အသက္ေတာင္ ၁၃ရက္တည္း ငယ္သည့္ တန္းတူအဆင့္ ဆရာဝန္ႀကီးပါ။ စိတ္ရွည္တဲ႔ ေနရာမွာ ကိုယ့္ထက္ သာေသးသည္။
ဟုိတစ္ေလာက ရန္ကုန္ ခဏျပန္ရင္း ေဆးခန္းတစ္ရက္ ျပန္ထိုင္ေတာ့ လူနာရွင္ မိဘတစ္ဦးက သူ႔ကေလး ပန္းနာ ရင္က်ပ္ ေခ်ာင္းဆိုးတာ သူငယ္ခ်င္း ေဆးေပးတာ မေပ်ာက္ဟု ဆိုကာ ကၽြန္ေတာ့္ကို ျပန္လာျပသည္။ သူငယ္ခ်င္း တိုက္ထားသည့္ ေဆးကို ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လည္း တုိက္ခ်င္သည့္ ေဆးပါပဲ။ ဘယ္ႏွရက္ တိုက္ၿပီးၿပီလဲဟု ေမးၾကည့္ေတာ့ အံ့ၾသစရာ။ လံုးဝ မတိုက္ရေသးပါတဲ့။ ဘာျဖစ္လို႔ မတိုက္တာလဲဟု ေမးေတာ့ ဆရာ့ သူငယ္ခ်င္းက ကၽြန္မကေလးကို ပန္းနာရိွတယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ေဆးအျပင္းေတြ တိုက္တာကိုးဟု ေျဖသည္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ရင္က်ပ္ ရိွတယ္လို႔ ေျပာဖူးတာပဲ။ အဲဒီေဆး တုိက္ဖူးတာပဲဟု စာအုပ္ကို ေနာက္ျပန္ လွန္ရွာၿပီး ေျပာေတာ့မွ အံ့ၾသရသည္။
အဂၤလိပ္စကားက Asthma ပန္းနာဟု ဘာသာျပန္ျပန္ ရင္က်ပ္ဟု ဘာသာျပန္ျပန္၊ ေလျပြန္ေလးေတြ က်ဥ္းက်ဥ္း သြား၍ ေခ်ာင္းဆိုးၿပီး ေမာေနတတ္သည္ဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။
အဲသည္ နာမည္ကေလး တပ္ရံုႏွင့္ေတာ့ ျပဴးျပဴးျပာျပာ မျဖစ္သင့္ၾကဟု ကၽြန္ေတာ္ထင္သည္။ ေဆးျပင္းသည္ ဆိုသည့္စကား ဘာမွ အဓိပၸာယ္ မရိွေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္ ခဏခဏ ေရးဖူးပါသည္။ ေဆးမတိုက္ဘဲ ထားေတာ့ ေရာဂါကေရာ အႏၱရာယ္ မရိွတာ က်ေနတာပဲ။
ကၽြန္ေတာ္က ျဖည့္ေျပာျပတတ္တာေလး တစ္ခုပါပဲ။
ဒီေရာဂါ ျဖစ္သည့္အခ်ိန္မွာ ေဆးေပးလည္း ခဏသာ ယခုတစ္ေခါက္သာ သက္သာမည္။ ျပန္ျဖစ္တတ္သည္။ ဘယ္ေလာက္ တစ္ခါ ျပန္ျဖစ္သည္ ဆိုတာက တစ္ေယာက္ႏွင့္ တစ္ေယာက္ မတူ။ တစ္ႏွစ္မွာ တစ္ခါေလာက္ ျဖစ္တတ္သည့္ ကေလးကေတာ့ ျဖစ္လာလွ်င္ ေဆးေသာက္ လံုေလာက္သည္။ တစ္လတစ္ခါ ျဖစ္ေနလွ်င္ေတာ့ ကာကြယ္ေဆးေတြ မွန္မွန္ရွဴဖို႔ လိုမည္။ လူႀကီး ရင္က်ပ္ေရာဂါႏွင့္ မတူတာကေတာ့ ကေလး ရင္က်ပ္ပန္းနာ ေဝဒနာရွင္ ထက္ဝက္ခန္႔က လူႀကီးဘဝအထိ ပါမသြား။ ႀကီးလွ်င္ ေပ်ာက္သြားမည္ဟု အဲသလို ေျပာျပလွ်င္ လက္ခံၾကတာမ်ားသည္။
ကဲ… ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္။
ေရးဖူးတာ မ်ားေနၿပီးသား သည္ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ ကေလးအေၾကာင္း မေျပာရေသးတာ တခ်ိဳ႕ေတာ့ ျဖည့္စြက္ ရေတာ့မည္ ထင္မိ၏။
ကေလးေတြဘာေၾကာင့္ ရင္ခဏခဏက်ပ္
အာဂႏၱဳ ေရာဂါေတြလည္း ရိွသည္။ တစ္ခါက်ပ္ၿပီး ေနာက္ျပန္မက်ပ္ေတာ့တာမ်ိဳး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အသက္ ႏွစ္ႏွစ္ေအာက္ စိန္တံုးႀကီးမ်ား အရြယ္မွာ ေတြ႔ရတတ္တယ္။
ခဏခဏ ျပန္က်ပ္ေနရင္ေတာ့ ပန္းနာရင္က်ပ္ကို စဥ္းစားရမည္။ ဒါမ်ိဳး မ်ိဳးရိုးလည္း လိုက္ေတာ့လိုက္သည္။ ကူးစက္ေရာဂါေတာ့ မဟုတ္။
ရင္က်ပ္သည့္ ကေလးကို က်ပ္ေစသည့္ အရာေတြကေတာ့
(၁) ဗိုင္းရပ္ပိုးဝင္ျခင္း
(၂) ဓာတ္မတည့္ျခင္း
(၃) ရာသီဥတု
(၄) ေလ့က်င့္ခန္းႏွင့္ (၅) စိတ္လႈပ္ရွားျခင္း တို႔ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။
က်ပ္လာလွ်င္ ကေလးက ေခ်ာင္းဆုိးမည္။ ေမာမည္။ ရင္ဘတ္ေအာက္ႏွင့္ နံရိုးၾကားတို႔ ခ်ိဳင့္ဝင္ၿပီး အသက္ရွဴရမည္။ တစ္ခါတစ္ေလ တရႊီရႊီ အသံကို ၾကားရမည္။
ေမာတာ သိပ္ဆိုးလာလွ်င္ စကားတစ္ေၾကာင္းျပည့္ေအာင္ မနားဘဲ မေျပာႏိုင္ေတာ့။ အဲသည္အဆင့္က အေရးႀကီးသည္။
ရင္က်ပ္ပန္းနာမွန္း ဘယ္လိုသိ
တစ္ခါက်ပ္တိုင္းေတာ့ ရင္က်ပ္ပန္းနာဟု မသတ္မွတ္။ ေပးသည့္ ေဆးကေတာ့ အဲသည္ ရင္က်ပ္ပန္းနာ ေပ်ာက္ေဆးေတြ ပါပဲ။ အဲဒါေတြႏွင့္ သက္သာ၊ မသက္သာ ေစာင့္ၾကည့္ရမည္။
ႏွစ္ခါက်ပ္လွ်င္ နည္းနည္း သတိထားေတာ့။ ေဆးကေတာ့ သည္ေဆးေတြပါပဲ။
သံုးခါက်ပ္လွ်င္၊ ၿပီးေတာ့ တစ္ျခား အေၾကာင္းရင္း ရွာမရလွ်င္ေတာ့ ဆရာဝန္က ရင္က်ပ္ပန္းနာဟု သတ္မွတ္ေတာ့မည္။ ဘာမွမလိုပါ။ နားၾကပ္ တစ္ေခ်ာင္းႏွင့္ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါသည္။
ဆရာဝန္ကိုလည္း စိတ္မဆိုးပါႏွင့္။ ကု၍ မေပ်ာက္ေသာ ေရာဂါႀကီးဟု ေျပာတာမဟုတ္ပါ။ ႀကီးလာလွ်င္ ေပ်ာက္မွာပါ။ သို႔ေသာ္ ႀကီးလာလွ်င္ ေပ်ာက္မေပ်ာက္က ငယ္စဥ္မွာ ထိေရာက္ေသာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ေစာေစာစီးစီး လုပ္လာခဲ့ပါသလား၊ မလုပ္ခဲ့ဖူးလား အေပၚမွာ တည္မွီ ေနပါသည္။ ဒါေၾကာင့္ ေစာေစာ စကုခ်င္လို႔ သတ္မွတ္တာပါ။
တန္ေဆးလြန္ေဘးတဲ့။
ကုသမႈကလည္း ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးေတာ့ ရိွတာအမွန္ပင္။ သို႔ေသာ္ ေရာဂါကလည္း လႊတ္ထားလို႔မရ။ သည္ေတာ့ လူနာကို မွန္မွန္ ျပန္ေခၚၾကည့္၍ ေဆးကိုလုိတိုး ပိုေလွ်ာ့ ခ်ိန္ဆရသည္။ အဲဒါကို step-up နဲ႔ step-down လုပ္သည္ဟု ေခၚသည္။
ဘယ္လို ကုသမွာလဲ
ေဆးက ႏွစ္မ်ိဳး၊ ႏွစ္အုပ္စု ရိွသည္။
ျဖစ္လာလွ်င္ ရင္က်ပ္လွ်င္ ေပးထားေသာ ေဆးအမ်ိဳးအစားႏွင့္ မက်ပ္ေအာင္ ႀကိဳတင္၍ ေပးထားေသာ ကာကြယ္ေဆး အမ်ိဳးအစားတို႔ျဖစ္သည္။
က်ပ္လာလွ်င္ေပးေသာ ေဆးမ်ားကို ေသာက္ေဆးလည္း တိုက္၍ ရသည္။ ရွဴေဆးလည္း ရိွသည္။ ရွဴေဆးက ပိုေကာင္းသည္။ ရွဴေဆးက ပိုေကာင္း၍ ပိုေဘးကင္းသည္။ သို႔ေသာ္ ေစ်းပိုႀကီးသည္။ ကေလးအငယ္မ်ားတြင္ မရွဴတတ္မွာ စိုး၍ အလယ္က ပလတ္စတစ္ ေျပာင္းတစ္ခု ခံရေသးသည္။ အဲသည္ေျပာင္းက ပုိ၍ ေစ်းႀကီးေသးသည္။ ၿပီးေတာ့ စနစ္တက် ရွဴတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးရသည္။ သိပ္က်ပ္သည့္ အခ်ိန္မွာေတာ့ Nebulizer ေခၚ ေရေႏြးေငြ႔ စက္ငယ္ျဖင့္ မႈတ္ေပးရသည္။ ထိေရာက္မႈအား ေကာင္းေသာ္လည္း ေဆးပမာဏက ရွဴေဆး ရိုးရိုးထက္ ၁၀ဆ ခန္႔မ်ားသည္။ နည္းနည္း က်ပ္ရံုမွ်ျဖင့္ေတာ့ မသံုးသင့္။
ကာကြယ္ေဆးေတြကေတာ့ ရွဴေဆးခ်ည္း သက္သက္ လိုပါပဲ။ ဟုိတုန္းက Ketasma ေခၚ ေသာက္ေဆးတစ္မ်ိဳး ေပၚဖူးသည္။ အႏၲရာယ္ သိပ္မရိွသျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ယခုထက္ထိ သံုးေနၾကတုန္းပါပဲ။ Montelukast ကေတာ့ ယခုမွေပၚလာသည္။ ႏုိင္ငံျခားမွာေတာ့ လက္ခံၾကၿပီ။ သည္မွာေတာ့ ယခုမွ စမ္းသပ္ဆဲ ျဖစ္သည္။
ခဏခဏမက်ပ္ေအာင္
ေဆးႏွင့္ ကာကြယ္ရတာ မ်ားမွာစုိးလွ်င္ က်ပ္ေစသည့္ အေၾကာင္းတရားမ်ားကို ေရွာင္ရမည္။ ဒါကလည္း အျမဲေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ပါ။ ႏိုင္သေလာက္ေတာ့ လုပ္သင့္သည္။
(က) ဓာတ္မတည့္ျခင္း နည္းေစဖို႔
ဖုန္မႈန္႔၊ ဝတ္မႈန္၊ ပန္းမႈန္ ေလထဲမွာ မ်ားသည့္ အခ်ိန္မ်ိဳးတြင္ ျပတင္းတံခါးမ်ား ပိတ္ထးပါ။ ေၾကာင္ေတြ၊ ေခြးေတြ ကေလး အနားမွာ မထားပါႏွင့္။ အိမ္ထဲမွာ ျမင္ရေသာ၊ မျမင္ႏိုင္ေသာ ပိုးမႊား၊ မိႈအစရိွသည့္တို႔ အားလံုး ကင္းစင္ေအာင္ ရွင္းလင္းထားပါ။
(ခ) ဗိုင္းရပ္ပိုးမဝင္ေစဖို႔
ကေလး၊ လူႀကီးအားလံုး လက္မွန္မွန္ေဆးပါ။ တုပ္ေကြးအျဖစ္ မ်ားေနခ်ိန္တြင္ လူထူထူရိွရာ ေခၚမသြားပါႏွင့္။
(ဂ) ေလ့က်င့္ခန္း
ေလ့က်င့္ခန္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ လုပ္မိပါက က်ပ္တတ္ေသာ ကေလးမ်ိဳး ရိွပါသည္။ ထိုကေလးမ်ားအတြက္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ခါနီး ႀကိဳေပးရေသာ ေဆးတခ်ိဳ႕လည္း ရိွပါသည္။ ရွာ၍ ေဆာင္ထားပါ။
(ဃ) အိမ္တြင္းက အေငြ႕တခ်ိဳ႕
စီးကရက္ မီးခိုးက ပိုဆိုးပါသည္။
လူႀကီးက ကေလးအနားမွာ မေသာက္ေတာင္ ေသာက္တတ္သည့္ လူႀကီးကိုယ္မွာ စြဲေနသည့္ အေငြ႕ေၾကာင့္ ကေလးက မၾကာခဏ ရင္က်ပ္တတ္ရံုသာမက နားျပည္ပါ ယိုတတ္သည္။ ကေလး ရိွလွ်င္ေတာ့ ထိုကေလး ရင္က်ပ္ပန္းနာ ရိွရိွမရိွရိွ ေဆးလိပ္ ျဖတ္ပစ္သင့္ပါသည္။ ဆက္ေသာက္ေနေသာ မိဘကို ဘာအမည္ တပ္၍ ဆူပူ ႀကိမ္းေမာင္းရမွန္း ကၽြန္ေတာ္ စဥ္းစား၍ပင္ မရပါ။ ေရေမႊး၊ ေပါင္ဒါႏွင့္ ငါးေၾကာ္သည့္ အနံ႕မ်ားေၾကာင့္လည္း ျဖစ္တတ္ပါေသးသည္။
(င) အေကာင္ပေလာင္ေတြ
ပိုးဟပ္ကို ရင္က်ပ္ေရာဂါ၏ နံပါတ္တစ္ တရားခံဟု ေတြ႔ထားၾကသည့္ သုေတသနေတြလည္း ရိွသည္။ ပိုးဟပ္ကက်သည့္ သြားရည္ႏွင့္ မစင္ကုိ မတည့္သူေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားသည္။
House dust mite ဟုေခၚေသာ သာမန္မ်က္စိႏွင့္ မျမင္ရသည့္ အင္းဆက္ တစ္မ်ိဳးကလည္း ေတာ္ေတာ္ဆိုးသည္။ သူက လူ႔အေရျပားက ထြက္က်သည့္ အစအနေလးမ်ားကို စား၍ ေနတတ္သည့္ အေကာင္တစ္မ်ိဳးပါ။ အိပ္ရာခင္း၊ ခန္းဆီး၊ ေကာ္ေဇာ၊ ေမြးပြရုပ္ အစရွိသည္တို႔မွာ ေနတတ္ပါသည္။
(စ) မိႈစြတ္စို ထုိင္းမိႈင္းသည့္ အိမ္တြင္း၊ အိမ္ျပင္ ေနရာမ်ားတြင္ ရိွေနတတ္ေသာ မိႈမ်ားသည္လည္း ရင္က်ပ္ေစပါသည္။
(ဆ) တိရစၧာန္ေခြးေတြ ေၾကာင္ေတြေၾကာင့္ ရင္က်ပ္တတ္ေသာ ကေလးေတြလည္း ရိွပါသည္။
ေကာင္းတာကေတာ့ ေအာက္က အခ်က္ေလးေတြကို လိုက္နာပါ။
၁။ ထမင္းစားခန္းနဲ႔ မီးဖိုေခ်ာင္မွာပဲ အစားအစာ စားၾကပါ။
၂။ ေရခဲေသတၱာထဲ ထည့္ရန္ မလိုေသာ အစားစာမ်ားကို လံုျခံဳ တင္းၾကပ္စြာ ဖံုးအုပ္ထားပါ။
၃။ အမိႈက္ေန႔စဥ္စြန္႔ပစ္ပါ။
၄။ စားပြဲ၊ ဗီရို၊ ေကာင္တာမ်ား မွန္မွန္သန္႔စင္ပါ။
၅။ နံရံ အက္ေၾကာင္း ကြဲေၾကာင္းမ်ား မွန္မွန္ျပဳျပင္ပါ။
၆။ သစ္သား ၾကမ္းျပင္မ်ားကို အဝတ္စိုျဖင့္ မွန္မွန္သုတ္ပါ။ (ပိုးသတ္ေဆးအခ်ိဳ႕ တည့္ႏိုင္ပါသည္။)
၇။ ဖုန္မႈန္႔မ်ား အဝတ္စိုျဖင့္ မွန္မွန္သုတ္ပါ။
၈။ ေကာ္ေဇာကို ဖုန္စုပ္စက္ျဖင့္ မွန္မွန္စုပ္ေပးပါ။ မလုပ္ႏိုင္လွ်င္ ေကာ္ေဇာ မထားပါႏွင့္။
၉။ အိပ္ရာခင္း၊ ေခါင္းအံုးစြပ္၊ ေစာင္မ်ား မွန္မွန္ျပဳတ္ေလွ်ာ္ပါ။
၁၀။ အမႈန္ ခိုေအာင္းႏိုင္ေသာ ပစၥည္းမ်ား ရွင္းပစ္ပါ။ (ေမြးပြအရုပ္၊ ဆုတံဆိပ္… စသည္) ေရေဆး၍ ရေသာ အရုပ္မ်ားသာ ဝယ္ေပး၍ မွန္မွန္ ေဆးေၾကာပါ။
၁၁။ အိမ္ကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေျခာက္ေသြ႔ေစပါ။(ေနေရာင္ ဝင္ပါေစ)
၁၂။ ေဆးလိပ္ မေသာက္ပါႏွင့္။ (မိဘ ေဆးလိပ္ေသာက္လွ်င္ ရင္က်ပ္ မျဖစ္ေသးေသာ ကေလးပင္လွ်င္ ရင္က်ပ္ပန္းနာ ျဖစ္ရန္ အခြင့္အလမ္း ႏွစ္ဆ ရိွပါသည္)
၁၃။ တိရစၧာန္မ်ားႏွင့္ ကေလး တစ္ေနရာတည္း မေနရပါ။ တစ္လွည့္စီလည္း မေနရပါ။ ကေလးေနေနက် ေနရာကို တိရစၧာန္မလာေစရပါ။
၁၄။ ႏိုင္ငံျခားမွာေတာ့ အမႈန္အမႊား မကပ္ႏိုင္ေအာင္ ဖံုးအုပ္ ကာကြယ္ေသာ အစြပ္မ်ား၊ ရင္က်ပ္ပန္းနာ ေရာဂါသည္ ကေလးရိွေသာ အိမ္မ်ားအတြက္ သီးျခား ဒီဇိုင္းလုပ္ ထုတ္လုပ္သည္ဟု ၾကားဖူးသည္။ ဒီမွာေတာ့ မေတြ႕ေသးပါ။
စိန္တုံးႀကီးတို႔ ရင္က်ပ္ပန္းနာေဘး ကင္းေဝးၾကပါေစ။
  ေဒါက္တာရဲ(ကေလးအထူးကုဆရာဝန္)
Credit To : perfectmagazine
WEDNESDAY, JANUARY 06, 2010

(ဤမူလေဆာင္းပါးရွင္မ်ားအား Credit ေပးေစလိုပါသည္။ MOMO Pharmacy Myanmar မွ အမ်ားဖတ္ရွဳ ႏိုင္ေအာင္ ျပန္လည္ကူးယူ တင္ျပ ထား ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။)

ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳအတြက္ အံ႔မခန္းေဆးေဗာက္ပင္

ေဗာက္ ပင္ အစြမ္း အံ႕မခမ္းလမ္းေဘးမွာအေလ့က် ေပါက္ေနတဲ႕
ေဗာက္ပင္ေလးေတြကို လူတိုင္းလိုလိုသိၾကျမင္ၾကေပမဲ႕ အမွတ္တမဲ႕ပဲ ေနမိၾကမွာပါ။
ေဗာက္သီးမွည့္ေလးေတြ ကေတာ့ အလြန္ခ်ိဳပါတယ္ ကေလးေတြျကိုက္ျကတယ္။

  ထူးျခားတာက ေဗာက္ပင္တပင္လံုးကိုပဥၥငါးပါး(အျမစ္မွအညြန္႕)အားလံုးကို
ေရစင္ၾကယ္ေအာင္ေဆးေၾကာျပီးအိုးသန္႔သန္႕မွာထည့္ ေရမက္ခြက္
၃ခြက္ထည့္ပါ ေရ တစ္ခြက္စာက်န္သည့္တိုင္ေအာင္ မီးေအးေအးနွင့္က်ိဳခ်က္ျပီး
တစ္ေန႕ကို၃ ႀကိမ္ခန္႔ ေသာက္ေပးပါကဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳ ေရာဂါကို ဒိဌ သက္သာ
ေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။
အရသာကခါးေပမဲ႕ အကုန္က် အလြန္နည္းပါးတာေျကာင့္ ေဝဒနာခံစားေရရေသာ မိတ္ေဆြမ်ား
အတြက္ျဖန့္ေဝ ေပးလိုက္ပါတယ္။
ဆီးခ်ိဳ ေသြးခ်ိဳ ေဝဒနာ သက္သာေပ်ာက္ကင္းၾကပါေစ။
 ဦးၾကည္သန္း(ထား၀ယ္)
U Kyi Than  Facebook စာမ်က္ႏွာမွ- 

ဆီးခ်ဳိေရာဂါအတြက္ ၾကက္သံပုရာေပါင္း ေဆးနည္း

ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ေတြအတြက္ ကုိယ္ေတြ႔ႀကံဳခဲ့ရသူေတြဆီက ဓာတ္စာ ေဆးနည္းကို တဆင့္ျပန္လည္ 
ေဖာက္သည္ခ် လုိက္ပါရေစ။ 

 ဆီးခ်ိဳေရာဂါရဲ႕ လကၡဏာမ်ား 

ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ေတြအေနနဲ႔ ဆီးခ်ိဳတုိင္းတာၿပီး ဆီးခ်ိဳအမွတ္ အရမ္းတက္ေနတယ္ဆုိရင္ လုပ္ရမယ့္ အစားအေသာက္ ေဆးနည္းတမ်ိဳးပါ။ 

လုပ္နည္းလုပ္ဟန္

ၾကက္သား ၁၀ က်ပ္သားကို ဆားနဲ႔ နႏြင္း နယ္ၿပီး ( က်န္တာ ဘာဆုိ ဘာမွ် မထည့္ရ) သံပုရာ သီး စစ္စစ္ တလံုး( မခြဲမစိပ္ပဲ သဘာဝ အလံုးအတုိင္း ) နဲ႔အတူ ေရာၿပီး ေပါင္းရပါမယ္။ အကယ္၍ ၾကက္သား ကို ၂၀ က်ပ္ သားဆုိရင္ သံပုရာသီးက ၂ လံုး ျဖစ္ပါမယ္။ 

ေပါင္းၿပီးသား ၾကက္သားနဲ႔ ေပါင္းရည္ကို ေသာက္ျခင္းျဖင့္ ဆီးခ်ိဳအမွတ္ တက္မႈဟာ သိသိသာသာ က်လာမွာျဖစ္ပါတယ္။ အရသာကေတာ့ နည္းနည္း ခါးသက္သက္ေနပါလိမ့္မယ္။ 

ဒီေနရာမွာ အထူး သတိျပဳစရာတခုကေတာ့ ၾကက္သံပုရာေပါင္းရည္ကို ေသာက္လုိ႔ ဆီးခ်ိဳအမွတ္က် လာ မွာျဖစ္ေပမယ့္ ဆီးခ်ိဳ တိုင္းတာတဲ့ ကိရိယာနဲ႔ တုိင္းတာျခင္း သို႔မဟုတ္ ဆရာဝန္နဲ႔ တုိင္ပင္ျပသၿပီး ဆီးခ်ိဳ အမွတ္ က်ေနၿပီဆုိရင္ ၾကက္ သံပုရာ ေပါင္းရည္ေသာက္တာကို ရပ္ဆုိင္းထားရပါလိမ့္မယ္။ 

အကယ္၍ ဆီးခ်ိဳအမွတ္က်ေနပါလွ်က္ ပံုမွန္ဆီးအေနအထား ေရာက္ေနၿပီး ဆက္ေသာက္မယ္ဆုိရင္ လူ႔ ခႏၶာကိုယ္မွာ သၾကားဓာတ္အလြန္က်ဆင္းသြားၿပီး အခက္ေတြ႔ပါလိမ့္မယ္။ ဒါကို အထူးသတိထားဖုိ႔ေတာ့ လုိပါတယ္။ 

ဆီးခ်ဳိေရာဂါ ၂ မ်ိဳး ရွိပါတယ္။ တမ်ိဳးက ခႏၶာကိုယ္ထဲက အင္ဆူလင္ဓာတ္ ထုတ္လုပ္မႈ မလုပ္ႏုိင္ေတာ့တာ မ်ိဳး ျဖစ္ ပါ တယ္။ ဒါကို အဂၤလိပ္လုိ "insulin-dependent diabetes mellitus" (IDDM) or "juvenile diabetes" လုိ႔ လည္း ေခၚဆုိပါတယ္။ 

ေနာက္တမ်ိဳးကေတာ့ ခႏၶကုိယ္ထဲက အင္ဆူလင္ဓာတ္ကုိ သံုးစြဲမယ့္ ဆဲလ္ ပ်က္စီးတာမ်ိဳးပါ။ သူ႔ကုိေတာ့ non insulin-dependent diabetes mellitus (NIDDM) or "adult-onset diabetes" ေခၚပါတယ္။

ဆီးခ်ဳိေရာဂါ ဆုိတာ တကယ္ေတာ့ ေသြးထဲမွာ သၾကားဓာတ္လြန္ကဲမႈျဖစ္ေနတာကို ေခၚဆုိတာပါဘဲ။ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ ခံစားရၿပီ ဆုိရင္ ေသြးထဲမွာ သၾကားဓာတ္လြန္ကဲမႈေၾကာင့္ ခၾကာခဏဆီးသြားတာ မ်ိဳး
ေတြ ျဖစ္ၿပီး ေရငတ္ျခင္း၊ မၾကာခဏ ဆာ ေလာင္ မြတ္သိပ္ တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ 

ဆီးခ်ဳိေရာဂါရဲ႕ ဆုိးက်ိဳးေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ အေနနဲ႔ ႏွလံုးေရာဂါ ျဖစ္ႏုိင္သလို ေက်ာက္ကပ္လည္း ပ်က္ဆီးႏုိင္ပါတယ္။ ဒီအျပင္ မ်က္လံုးလည္း အျမင္အာ႐ံုပ်က္စီးေစတတ္ပါတယ္။ ဒီအျပင္ အနာတခု ခႏၶာ ကိုယ္မွာ ျဖစ္ခဲ့ရင္ ေသြးထဲမွာ သၾကားဓာတ္လြန္ကဲမႈေၾကာင့္ ေသြးျဖဴဥ အားနည္းၿပီး အနာကို အျမန္က်က္
ၿပီး ေပ်ာက္ကင္းေစမႈအားနည္းကာ ေတာ္ေတာ္နဲ႔ အနာမက်က္ပဲျဖစ္တတ္ပါေသးတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳေရာဂါသည္ေတြအတြက္ အခု ၾကက္သံပုရာေပါင္း ေဆးနည္းကုိ သံုးေဆာင္ျခင္းျဖင့္ 
ေသြး ထဲက သၾကား ဓာတ္လြန္ကဲမႈကို ေလ်ာ့က်ေစႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ 

ၾကက္သားနဲ႔ သံပုရာသီးကုိ ေပါင္းလုိက္လုိ႔ ထြက္လာတဲ့ ဓာတ္တမ်ိဳးဟာ ေသြးထဲက သၾကား ဓာတ္ လြန္ကဲေနတာေတြကုိ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္စြမ္းရွိပါတယ္။ 

ဆီးခ်ဳိေရာဂါသည္မ်ား စိတ္ခ်မ္းသာ ကိုယ္က်န္းမာၿပီး သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္ၾကပါေစ။ 

အိမ့္သံစဥ္ ~ 

ပန္းေသပန္းညွိဳးျခင္းအတြက္ အစြမ္းထက္ ကုထံုးသစ္တစ္ခုကို စမ္းသပ္ေန

 

ပန္းေသပန္းညွိဳးျခင္းအတြက္ အစြမ္းထက္ ကုထံုးသစ္တစ္ခုကို စမ္းသပ္ေန ဓာတ္ေငြ႕ ျဖည့္တင္းထားသည့္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ ပုတီးေစ့ေလးမ်ား

ပန္းေသပန္းညွိဳး ေဝဒနာသည္ အမ်ိဳးသားမ်ားအတြက္ ကုသေရး နည္းလမ္းသစ္ တစ္ခုကို သုေတသီမ်ားက အတည္ျပဳ စမ္းသပ္ေနေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ဓာတ္ေငြ႕ ျဖည့္တင္းထားသည့္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ ပုတီးေစ့ေလးမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ လိင္မႈဘဝကို စိတ္ဆင္းရဲ၊ ကိုယ္ဆင္းရဲျဖစ္ေအာင္ ဖိႏွိပ္သည့္ အေျခအေနကို တြန္းလွန္ရန္ အေကာင္းဆံုး အေျဖတစ္ခု ျဖစ္လာဖြယ္ ရွိေနသည္။ ေဆးဘက္ဆိုင္ရာ သုေတသီမ်ားက ယင္းနည္းလမ္းသည္ ဗီယာဂရာ ေဆးဝါးမ်ားထက္ ပိုမို၍ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ထူးကဲမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္လွ်က္ ရွိသည္။ စမ္းသပ္ဆဲ အဆင့္တြင္သာ ရွိေနေသးသည့္ ယခုကုထံုးတြင္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ ပုတီးေစ့ေလးမ်ားကို ေဝဒနာသည္ အမ်ိဳးသား၏ သုက္လႊတ္တံအတြင္း ထည့္သြင္းေပးရမည္ ျဖစ္သည္။

အေစာပိုင္း သုေတသန ရလဒ္မ်ားအရ ယခုနည္းလမ္းသည္ ေဆးဝါးမ်ား သံုးစြဲျခင္းထက္ သက္ေရာက္မႈ အားႀကီးေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက ေထာက္ခံထားသည္။ အက်ယ္ (၁)မီလီမီတာပင္ မရွိသည့္ အလြန္ေသးငယ္ေသာ ပုတီးေစ့ေလးမ်ားကို ေဝဒနာရွင္ အမ်ိဳးသား၏သုက္လႊတ္တံ အနီးတဝိုက္တြင္ ထည့္သြင္းေပးၿပီး ယင္းတို႔က ႏုိက္ထရစ္ေအာက္ဆိုက္ ဓာတ္ေငြ႕ကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ထုတ္လႊတ္ေပးေနမည္ ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ဓာတ္ေငြ႕သည္ ေသြးေၾကာမ်ားကို က်ယ္ျပန္႔ေစသည့္ အာနိသင္မ်ိဳး ရွိေနၿပီး ေဝဒနာသည္၏ မ်ိဳးပြားအဂၤါ တစ္ဝိုက္တြင္ ေသြးေရာက္ရွိမႈကို အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစသည္။ ပန္းေသပန္းညွိဳးျခင္းသည္ သုက္လႊတ္တံတစ္ေလွ်ာက္ရွိ သီးျခား အခန္းငယ္ေလး အတြင္းသို႔ ေသြးဝင္ေရာက္ႏုိင္မႈ မရွိေတာ့၍ျဖစ္ရာ ယခုကုထံုးက ယင္းျဖစ္စဥ္ကို တြန္းလွန္ႏုိင္မည္ဟု သိရသည္။

အဆိုပါ အခန္းငယ္ေလးမ်ားသည္ သဘာဝအေလ်ာက္ ရႈပ္ေထြးလြန္းေသာ ေသြးေၾကာငယ္မ်ားျဖင့္ ယွက္ျဖာေနၿပီး ယင္းတို႔၏ အတြင္းပိုင္း ေသြးစီးဆင္းမႈ အေၾကာင္းတစ္ခုခုျဖင့္ အဟန္႔အတား ျဖစ္လာျခင္းက ပန္းေသပန္းညွိဳး ျပႆနာကို ေပၚေပါက္လာေစသည္။ ယခုပုတီးေစ့ေလးမ်ားကမူ အဆိုပါ ဧရိယာတြင္ ေသြးလွည့္ပတ္ ဝင္ေရာက္မႈကို အားေပးႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသားမ်ား ပန္းေသပန္းညွိဳး ေဝဒနာ ႀကံဳရသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား၌ ေသြးတိုးျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိျခင္း၊ ကိုလက္စထေရာ မ်ားလြန္းျခင္းတို႔လည္း အပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ယခုနည္းလမ္းသည္ ဆီးခ်ိဳေၾကာင့္ လိင္သာယာမႈ ေပ်ာက္ဆံုးသြားသူမ်ားအနက္ (၅၀)ရာခိုင္ႏႈန္းမွ (၇၅)ရာခုိင္ႏႈန္းထိကို အကူအညီ ေပးႏုိင္မည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ခန္႔မွန္းထားသည္။

ယခင္က ႏုိက္ထရစ္ ေအာက္ဆိုက္ ဓာတ္ေငြ႕သည္ ႏွလံုးေသြးေၾကာမ်ားကို က်ယ္ေစသျဖင့္ ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္း ေရာဂါသည္မ်ားအတြက္ အသံုးျပဳရန္ နည္းလမ္းတစ္ခုအျဖစ္ ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ ရိုက္စ္တကၠသိုလ္မွ သုေတသီမ်ားကမူ ယင္းအေျခခံ အာနိသင္ကို အျခားနည္းလမ္း တစ္ရပ္တြင္ ေျပာင္းလဲ အသံုးခ်ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ တိရစာၦန္မ်ားျဖင့္ စမ္းသပ္မႈ ရလဒ္မ်ားအရ (၃)ပတ္မွ် အေတာအတြင္း စြမ္းေဆာင္ရည္ပိုင္း ႏိုးၾကားျမင့္မားလာသည္ကို အတည္ျပဳ ေတြ႕ရွိထားၿပီး ျဖစ္သည္။ ယခုစမ္းသပ္ခ်က္မ်ားသည္ Type 2 ဆီးခ်ိဳႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ပန္းေသပန္းညွိဳး ျပႆနာတြင္သာ အက်ံဳးဝင္ေသာ္လည္း အျခားအေၾကာင္းရင္းမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ ေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ပါ ကုထံုးေကာင္းတစ္ခု ျဖစ္လာမည္ဟု ပညာရွင္မ်ားက ယံုၾကည္လွ်က္ ရွိသည္။ ယခုအခါ ရိုက္စ္တကၠသိုလ္မွ သုေတသီမ်ားသည္ လူသားမ်ားႏွင့္ စမ္းသပ္ရန္ စီစဥ္ေနၿပီ ျဖစ္သည္။

အျခားေသာ သတင္းမ်ားအရ သိပၸံပညာရွင္ အခ်ိဳ႕သည္ ပန္းေသပန္းညွိဳးမႈ ျဖစ္ႏုိင္ေျခကို သိသိသာသာ ေလွ်ာ့ခ်ေပးမည့္ စက္ဘီးထုိင္ခံ တစ္မ်ိဳးကိုလည္း ဖန္တီးထားေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ယခင္ သုေတသန ရလဒ္မ်ားက စက္ဘီးစီးရာတြင္ ပံုမွန္အားျဖင့္ ကပ္ပယ္အိတ္ကို ေထာက္ပံ့သည့္ ေပါင္ၿခံေသြးေၾကာမ်ားကို ျပင္းထန္စြာ ဖိႏွိပ္ထားမႈ ျဖစ္ေပၚေနေစေၾကာင္း အတည္ျပဳ ေဖာ္ထုတ္ထားႏိုင္ခဲ့သည္။ ရလဒ္အေနျဖင့္ အမ်ိဳးသား စက္ဘီးသမား တစ္ဦးသည္ စက္ဘီးစီးေနခ်ိန္တြင္ သုက္လႊတ္တံသို႔ ေသြးပို႔လႊတ္မႈ (၇၀)ရာခုိင္ႏႈန္းမွ် ေလ်ာ့က်ေနမည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအေျခအေန ကာလရွည္ၾကာ သက္ေရာက္ေနပါက ပန္းေသပန္းညွိဳး ျပႆနာ ႀကံဳႏုိင္ေျခ ျမင့္တက္လာမည္ဟု ဆိုသည္။ ပညာရွင္မ်ားက (၃)နာရီအထက္ စက္ဘီးစီးမႈမ်ားသည္ ေရရွည္တြင္ အမ်ိဳးသားမ်ား၏ လိင္မႈဘဝကို ထိခုိက္ေစႏုိင္ေၾကာင္း သတိေပးထားသည္။

စပိန္ႏိုင္ငံ အလီဆန္တီ တကၠသိုလ္မွ ပညာရွင္မ်ားကမူ ယင္းျပႆနာကို ေျဖရွင္းေပးမည့္ စက္ဘီးထိုင္ခံု တစ္ခုကို တီထြင္ဖန္တီးေနေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။ ေအာက္ေျခတြင္ ပတၱာကဲ့သို႔ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္သည့္ ဒီဇိုင္းသစ္ ထုိင္ခံုသည္ ခႏၶာကိုယ္ တည္ရွိပံု ေထာင့္ခ်ိဳး အေျပာင္းအလဲမ်ိဳး ျဖစ္လာေစၿပီး စက္ဘီးစီးေနစဥ္ ေပါင္ၿခံေသြးေၾကာမ်ားကို ဖိႏွိပ္ထားျခင္းအား ေရွာင္လႊဲႏုိင္မည္ ျဖစ္သည္။ ယင္းပစၥည္းသည္လည္း စမ္းသပ္ဆဲ အဆင့္တြင္သာ ရွိေနၿပီး ပန္းေသပန္းညွိဳး ေဝဒနာကို ဆန္႔က်င္တိုက္ဖ်က္ရာတြင္ မည္သည့္ ပမာဏထိ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္မည္ကို သုေတသန ျပဳေနဆဲဟု သိရွိရသည္။

Planet Myanmar Network

ဇရာအိုနဲ႕ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ ေရာဂါ

အမ်ိဳးသားေတြဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔မတူတဲ့ ကြဲျပားမႈေတြ ရွိၾကတာ ေျပာဖို႕လိုမယ္ မထင္ပါဘူး။ ငယ္ရြယ္စဥ္ မသိသာေသးေပမယ့္ အပ်ိဳေဖာ္၊ လူပ်ိဳေပါက္ ဝင္ျပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ပိုမိုသိသာထင္ရွား လာတယ္။အသံအေနအထား စတင္ေျပာင္းလဲလာတယ္။ အေမႊးအမွ်င္ေတြ ေပါက္ေရာက္လာတယ္။အေတြးအေခၚ၊ အမူအက်င့္၊ ကိုယ္ေနဟန္ထား ေျပာင္းလဲလာတယ္။ ကြဲျပားခ်က္ေတြထဲမွာ အမ်ိဳးသားေတြမွာသာ ပါရွိတ့ဲ ဆီးက်ိတ္ကလည္း တခုပါ။ အသက္ၾကီးေလ ပိုမိုသိေလ ဆိုခ်င္ၾကသူေတြအတြက္ ဆီးက်ိတ္က ဥပမာေကာင္းတခု ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အသက္ၾကီးသူမ်ားဟာ ဆီးက်ိတ္အေၾကာင္းပိုသိလာသလို ေဝဒနာေတြ ခံစားလာရတယ္။ဆီးက်ိတ္ေရာင္ျခင္းက အသက္ငါးဆယ္ေက်ာ္ ေျခာက္ဆယ္အရြယ္ အမ်ိဳးသားေတြကို ဒုကၡေကာင္းေကာင္းေပးတတ္ပါတယ္။
အသက္ေျခာက္ဆယ္ေက်ာ္ အမ်ိဳးသားေတြရဲ႕ ထက္ဝက္ခန္႔ဟာ ဆီးက်ိတ္ေရာင္ေရာဂါ ျဖစ္တတ္ၾကေပမယ့္ ျဖစ္သူစုစုေပါင္းရဲ႕ ၁၀ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႕သာ ေဆးကုသဖို႕ လိုတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္က စိတ္သက္သာေစပါတယ္။ ဆီးက်ိတ္ေရာင္တယ္လို႕ အလြယ္ေျပာၾကေပမယ့္ ဆီးက်ိတ္ၾကီးတယ္ ဆိုတာကမွ အမွန္တရားနဲ႕ ပိုမိုနီးစပ္ပါတယ္။ ေဆးပညာအေခၚအေဝၚအရကို benign prostatic hyperplasia (BPH)လို႕ ဆိုတာကိုး။ hyperplasia ဆိုတာက ဆဲလ္ေတြ ပံုမွန္ထက္မ်ားျပားလာျပီး ၾကီးထြားတယ္ ဆိုတဲ့အဓိပၸါယ္မ်ိဳး သက္ေရာက္ပါတယ္။ ဆီးက်ိတ္ေရာင္တယ္ဆိုရင္ပဲ BPH ကို ရည္ညြန္းမွန္း နားလည္ၾကပါတယ္။


ဆီးက်ိတ္ဆိုတာ ဘာလဲ။
--------------------------
ဆီးက်ိတ္ဟာ ဆီးအိမ္ရဲ႕ေအာက္ဖက္ ကပ္လ်က္မွာတည္ရွိျပီး ဆီးျပြန္ကို ဝန္းရံထားတယ္။ ဆီးအိမ္နဲ႕ တဆက္တည္းျဖစ္တဲ့ ဆီးသြားျပြန္ဟာ ဆီးက်ိတ္ကို ျဖတ္သန္းျပီး သြားရတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြမွာသာ ပါရွိျပီး ပံုမွန္အရြယ္အစားအားျဖင့္ သစ္ၾကားသီး(သို႕) ကြမ္းသီးလံုးခန္႕သာ ရွိပါတယ္။ ဆီးက်ိတ္ဟာ အသက္ၾကီးလာတာနဲ႕အမွ် တျဖည္းျဖည္း ထူျပီးေရာင္လာတယ္။ အရြယ္အစားဟာ ပံုမွန္ထက္ နွစ္ဆ၊ သံုးဆခန္႕ရိွတဲ့အခါမွာ ေရာဂါလကၡဏာ စတင္ျပသေတာ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ သူဝန္းရံထားတဲ့ ဆီးျပြန္ကို ညွစ္တဲ့အခါ ဆီးေကာင္းေကာင္း မသြားႏိုင္ေတာ့ဘဲ ဒုကၡေပးေတာ့တယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ေရာဂါလကၡဏာစတင္ေပၚေပါက္မွသာ သတိထားမိတတ္ၾကတယ္။ ဆီးက်ိတ္ဟာ လူပ်ိဳေပါက္အရြယ္မွာ တၾကိမ္၊ အသက္သံုးဆယ္ေက်ာ္အရြယ္မွာ တၾကိမ္ စုစုေပါင္း နွစ္ၾကိမ္ ၾကီးထြားပါတယ္။ အသက္သံုးဆယ္ေက်ာ္အရြယ္က စတင္ ၾကီးထြားတဲ့ ဆီးက်ိတ္ဟာ အသက္ငါးဆယ္ေက်ာ္ခန္႕မွသာ ေရာဂါလကၡဏာ သိသာထင္ရွားၾကတယ္။

ဆီးက်ိတ္ေရာင္တာ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္သလဲ။
--------------------------------------------
ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို အတိအက် မသိေသးပါ။ သီအိုရီမ်ား၊ ယူဆခ်က္မ်ားအရ အသက္အရြယ္ၾကီးရင့္၍ ဆီးက်ိတ္ၾကြက္သားမ်ား ထူလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေစသလို ေဟာ္မုန္းဓာတ္ ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ အမ်ိဳးသား ေဟာ္မုန္း တက္စတိုစတီရုန္း(testosterone) ေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေစသည္ဟု လက္ခံထားသည္။ေဟာ္မုန္းဓာတ္နွင့္ဆိုင္ေသာ ေသာက္ေဆးမ်ားေပးေသာအခါ ဆီးက်ိတ္ၾကီးထြားမႈကို သိသာစြာေလ်ာ့နည္းေစသည္။ ထို႕ျပင္ အစားအေသာက္၊ အေနအထိုင္နွင့္လည္း ဆက္စပ္မႈရွိျပန္သည္။

ဆီးက်ိတ္ေရာင္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။
--------------------------------------------------------
တျဖည္းျဖည္း ၾကီးထြားလာတဲ့ ဆီးက်ိတ္ဟာ ဆီးျပြန္ကို ဖိညွစ္ျပီး ပိတ္ထားတဲ့အတြက္ ဆီးေတြဟာ ဆီးအိမ္ထဲ ျပန္ေရာက္ျပီး ေရာဂါလကၡဏာေတြ စတင္ခံစားရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ဆီးအိမ္အထြက္မွာ ဖိညွစ္ထားတဲ့အတြက္ ဆီးအိမ္ကို တင္းေစတဲ့ အျပင္ ဆီးေကာင္းေကာင္းမသြားနိုင္ ျဖစ္ရတယ္။ လကၡဏာရပ္ေတြကို ျခံဳၾကည့္ရင္
- ဆီးအိမ္တင္းတာ၊
-ဆီးေကာင္းေကာင္းသြားမရတာ၊
-ဆီးသြားျပီးတိုင္း ဆီးက်န္တာ၊
-အရင္ကထက္ ပိုညွစ္ရတာ၊
-ညွစ္တဲ့အခါ ဆီးလံုးပိုေသးတာ၊
-ဆီးကအေဝးမေရာက္တာ၊
-ဆီးမထိန္းနိုင္တာ၊
-မၾကာခဏဆီးသြားခ်င္စိတ္ေပၚတာ၊
-ဆီးသြားျပီးခါနီးရင္ တစက္စက္က်တာ၊
-သြားခ်င္စိတ္ရွိေပမယ့္ ေတာ္ေတာ္နဲ႕မထြက္တာ၊
-အရင္ကထက္ ဆီးအၾကိမ္ေရတြက္ ပိုမ်ားတာ စ တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ကုသမႈမရွိရင္ ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ပိုပိုျပီးဆိုးလာတတ္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြပါ လိုက္လာေတာ့တယ္။ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္ျခင္း၊ဆီးအနည္ထိုင္ျခင္းမွတဆင့္ ဆီးအိမ္ေက်ာက္တည္ျခင္း၊ဆီးမထုတ္နိုင္ျခင္း၊ ေနာက္ဆံုး ေက်ာက္ကပ္ ပ်က္ဆီးျခင္းတို႕ေၾကာင့္ အသက္ေသဆံုးသည္အထိ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေရာဂါလကၡဏာ ေပါေပါက္လာတာနဲ႕ အျမန္ဆံုး ဆရာဝန္နဲ႕တိုင္ပင္ျပီး ေဆးကုသမႈခံယူသင့္ပါတယ္။

ဘယ္လိုအခ်ိန္မွာ ကုသမႈခံယူရမလဲ။
---------------------------------------
အမ်ိဳးသားမ်ားဟာ အသက္ ငါးဆယ္ေက်ာ္တာနဲ႕ ဆီးက်ိတ္ ေရာဂါျဖစ္နိုင္သူမ်ား အျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အသက္ငါးဆယ္ေက်ာ္လ်င္ ေရာဂါလကၡဏာမရွိေပမယ့္ တနွစ္တခါ ေဆးစစ္သင့္ပါတယ္။ တခါတရံ ေဆးစစ္ရင္း မေတာ္တဆ ေတြ႕တာမ်ိဳးလည္း ရွိတတ္ပါတယ္။ ၾကိဳသိတဲ့အခါ ေဆးစား ေဆးေသာက္ရံုနဲ႕ သက္သာသြားတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါသိပ္ဆိုးလာမွ ကုသတဲ့အခါ ခြဲစိတ္ရတာ၊ျခစ္ထုတ္ရတာမ်ိဳး လုပ္ရတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာနဲ႕ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိတ္တဲ့အေျခအေနကို ၾကည့္ျပီး ကုသဖို႕ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ international prostate symptom score(IPSS) အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဆီးက်ိတ္လကၡဏာ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြအရ ေရာဂါ ကုသင့္၊ မကုသင့္ ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။
အဆင့္ေလးဆင့္ သတ္မွတ္ ျပဌာန္းပါတယ္။
အဆင့္(၁) ေရာဂါလကၡဏာ မရွိသလို ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ဆို႕မႈ မရိွတဲ့ အဆင့္၊
အဆင့္(၂) ဆီးလမ္းေၾကာင္းနဲ႕ဆိုင္တဲ့ လကၡဏာေတြရွိေပမယ့္ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ဆို႕မႈမရွိတဲ့အဆင့္၊
အဆင့္(၃) ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ဆို႕တဲ့အဆင့္၊
အဆင့္(၄) ဆီးက်ိတ္ေရာင္တာ ၾကာရွည္တဲ့အတြက္ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြ ေပၚေပါက္လာတဲ့အဆင့္၊
ေရာဂါအဆင့္(၁)မွာ ကုသမႈမလိုေသးဘဲ ဆရာဝန္ရဲ႕ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကပ္မႈနဲ႕ အစားအေသာက္၊ အေနအထိုင္ ဆင္ျခင္ဖို႔သာ လိုအပ္ပါတယ္။ ေဆးစစ္မႈကို အခ်ိန္မွန္မွန္ လုပ္သင့္ပါတယ္။
အဆင့္(၂)မွာ ေရာဂါလကၡဏာသက္သာေအာင္ ေဆးေပးမႈေတြ လိုအပ္ပါတယ္။
အဆင့္(၃)မွာ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႕တဲ့အတြက္ ခြဲစိတ္ျပီး ျဖတ္ထုတ္တာ၊ ျခစ္ပစ္ရတာ၊heat အပူစြမ္းအင္ေပးကုသတာ၊ waveနဲ႕ ကုသတာ၊ ethanolအရည္ထိုးထဲ့ျပီး အသားကို ရႈံ႔ေစတာ စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးအဖံုဖံုေပးျပီး ကုသၾကပါတယ္။
အဆင့္(၄)မွာ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြဝင္ေရာက္လာတဲ့အတြက္ ခြဲစိတ္ျဖတ္ထုတ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ ဆီးအိမ္ေက်ာက္တည္တာ၊ ေနာက္ဆံုးေက်ာက္ကပ္ အလုပ္မလုပ္တာေတြထိပါလာျပီျဖစ္လို႕ အသက္အႏၲရာယ္ စိုးရိမ္ရတဲ့အတြက္ မလုပ္မျဖစ္လုပ္ရမယ္လို႕ အၾကံျပဳထားပါတယ္။

ဘယ္လိုကုသနည္းေတြနဲ႕ ကုသသလဲ။
-----------------------------------------
အဆင့္ (၂) ကစျပီး ကုသဖို႕ လိုအပ္ပါျပီ။ ဆီးက်ိတ္ေဆးေပးတဲ့အခါ လကၡဏာေတြကို သက္သာေစတဲ့ alpha blocker ေသာက္ေဆး အမ်ိဳးအစားနဲ႕ ဆီးက်ိတ္အရြယ္အစားကို ေသးငယ္ေစတဲ့ 5-alpha reductase inhibitor ေဆးေတြကို အဓိက အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ ပထမေဆးအမ်ိဳးအစားက ဆီးက်ိတ္ၾကြက္သားေတြနဲ႕ ဆီးအိမ္ၾကြက္သားေတြကို ေျပေလွ်ာ့ေစျပီး ေရာဂါလကၡဏာကို သက္သာေစပါတယ္။ tamsulosin,alfuzosin,prazosin,doxazosin,terazosin စတဲ့ေဆးေတြကို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ tamsulosin နဲ႕ alfuzosin တို႕က ဆီးက်ိတ္အတြက္ အဓိကအသံုးျပဳတဲ့ေဆးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ testosterone က်ားေဟာ္မုန္းက DHT(dihydrotesterone) ကို ေျပာင္းလဲေပးတဲ့ အင္ဇိုင္းဓာတ္(5alpha- reductase)ကို တားျမစ္ေစျခင္းေၾကာင့္ ဆီးက်ိတ္ရဲ႕အရြယ္အစားကို ေသးငယ္ေစပါတယ္။ finasteride,dutasteride စတဲ့ေဆးေတြကို ၆လမွ တနွစ္ထိ ေသာက္သံုးတဲ့အခါ ဆီးက်ိတ္အရြယ္အစားကို ၄ပံု ၁ပံုခန္႕ ေလွ်ာ့က်ေစတယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။ သို႕ေသာ္ အဆိုပါေဆးမ်ားဟာ ေရရွည္ေသာက္သံုးဖို႕ လိုအပ္သလို side effect ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြလဲ ပိုမိုခံစားရတတ္ပါတယ္။ ပန္းေသပန္းညိႈးအတြက္ အသံုးျပဳေသာ sildenafil,ၾကြက္သားမ်ားေပ်ာ့ေပ်ာင္းေစသည့္ tolterodine တို႕ကိုလည္း သံုးစြဲသူက သံုးၾကသည္။ဆီးက်ိတ္မွာ အဆိုပါေသာက္ေဆးမ်ားအျပင္ herbal တိုင္းရင္းေဆးမ်ားကိုလည္း အသံုးျပဳတတ္ၾကပါတယ္။ အသံုးအမ်ားဆံုးနွင့္ နာမည္အေက်ာ္ၾကားဆံုးတိုင္းရင္းေဆးမွာ saw palmetto (ျမန္မာအေခၚ ေဆးထန္းပင္သီး ) ျဖစ္သည္။ ေဆးထန္းပင္သီးမွ ထုတ္သည့္ အဆီအနွစ္သည္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကိုက်ဆင္းေစသည့္အျပင္ ဆီးက်ိတ္အရြယ္အစားကိုပါ ေသးငယ္ေစသည္။ သို႕ေသာ္ အေမရိကား FDA ကမူ လက္မခံေသးဘဲ ထပ္မံစမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈေတြျပဳလုပ္သင့္သည္ဟု သတိေပးထားသည္။ အျခားတိုင္းရင္းေဆးမ်ားစြာကိုလည္း ဆီးက်ိတ္အတြက္ အသံုးျပဳ ၾကသည္။
အဆင့္(၃) ေရာဂါအတြက္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႕မႈကို သက္သာေစသည့္ ဆီးက်ိတ္အတြင္းနံရံကို ျဖတ္ထုတ္ပစ္သည့္ TURP(transurethral resection of prostate ) ခြဲစိတ္နည္းကို အသံုးျပဳၾကသည္။အျခားနည္းမ်ားမွာ စြမ္းအင္လိႈင္းသံုး၍ကုသျခင္း(transurethral microwave therapy)၊အပူေပးကုသျခင္း(transurethral needle ablation)၊ laser နွင့္ ကုသျခင္း၊ ethanol ထိုးထဲ့၍ ကုသျခင္း၊ စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကုသနိုင္သည္။

ဘယ္လိုေနထိုင္စားေသာက္ဖို႕ လိုသလဲ။
-------------------------------------------
ေဆးမလိုေသးသူေတြဟာ အေနအထိုင္၊ အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္ရံုနဲ႕ သက္သာတတ္ပါတယ္။
-ဆီးသြားခ်င္စိတ္ ေပၚတာနဲ႕ ဆီးသြားထားပါ။
-အရက္၊ေကာ္ဖီ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္တယ္။အထူးသျဖင့္ ညပိုင္းေတြမွာ ပိုမိုသတိထားရတယ္။
-တၾကိမ္ထဲနဲ႕ ဗိုက္တင္းေအာင္ ေရအဝ မေသာက္ပါနဲ႕။ နဲနဲစီခြဲျပီး မၾကာခဏ ေသာက္သံုးသင့္တယ္။
-ညမအိပ္ခင္ နွစ္နာရီအတြင္း ေရေသာက္ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။
-ေအးတဲ့ရာသီဥတုက ဆီးသြားေစတဲ့အတြက္ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ေနပါ။
-ကိုယ္လက္လႈပ္ရွား အားကစားကို ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္။
-အေအးမိနွာေစး ေပ်ာက္ေဆးေတြကို သတိနဲ႕ေသာက္သံုးသင့္တယ္။
-တင္ပဆံုၾကြက္သားေလ့က်င့္ခန္း(kegel exercise) က ဆီးက်ိတ္ေရာဂါအတြက္ သင့္ေတာ္တယ္လို႕ ဆိုပါတယ္။
-မၾကာခဏစိတ္လႈပ္ရွားျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္းက ဆီးသြားခ်င္စိတ္ကို ပိုမိုျဖစ္ေပၚေစလို႕ သတိထားသင့္တယ္။
ေရွာင္ၾကဥ္သင့္တဲ့အစားအစာေတြက အဆီအဆိမ့္မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြ၊ကစီဓာတ္မ်ားတဲ့ အစားအစာ၊ ေထာပတ္၊ခ်ီးစ္၊မာဂ်ရင္း၊ ေကာ္ဖီ၊ အရက္၊ ဘီယာ၊ ေဆးလိပ္ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
စားသံုးသင့္တဲ့ အစားအစာေတြက ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီးဝလံ၊ ငါး၊ ပန္းသီး၊ စပ်စ္သီး၊ ဖရံုသီး၊ ၾကက္သြန္နီ၊ ပဲပုတ္၊ လက္ဖက္စိမ္းရြက္(စို၊ေျခာက္)စသည္တို႕ ျဖစ္ပါတယ္။ omega3 ပါတဲ့ အစားအေသာက္၊ေဆးဝါးေတြကို ေသာက္သံုးသင့္တယ္။ ဝမ္းမခ်ဳပ္ေစဖို႕ေတာ့ အထူးဂရုျပဳသင့္တယ္။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ ေဆးဝါးေတြကို ဆရာဝန္ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႕သာ ေသာက္သံုးသင့္ေၾကာင္း အၾကံေပးပါရေစ။


ေဒါက္တာ ေအးမင္းထူး
ေဆးပညာဆိုင္ရာေဆာင္းပါးမ်ားhttps://www.facebook.com/HealthArticles2013

Irritable bowel syndrome(IBS)ခံစားမႈရဲ႕ ေစ့ေဆာ္ရာ အူလမ္းေၾကာင္းလႈပ္ရွားမႈ ေရာဂါ

လူ႕ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ဇီဝျဖစ္စဥ္ေတြဟာ စိတ္ခံစားမႈအတက္အက်ေပၚမူတည္ျပီး ထူးဆန္းဖြယ္ လိုက္လံေျပာင္းလဲတတ္ၾကတယ္။ စိတ္ေစတသိတ္ရဲ႕ေစစားမႈေနာက္ကို ခႏၶာကိုယ္က လိုက္လံလႈပ္ရွားေပးေနရတယ္။
တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြမွာစိတ္ရဲ႕ခံစားမႈက အေရးၾကီးတဲ့အပိုင္းမွာ ပါလာတယ္။စားတာေသာက္တာ၊ေနတာထိုင္တာ ဝတ္တာစားတာကအစ ပူတာေအးတာလဲ ဒီစိတ္ကပဲ သိတာမဟုတ္လား။သြားခ်င္လာခ်င္၊ ေပ်ာ္ခ်င္ပါးခ်င္တာလဲ ဒီစိတ္ပဲ။စိတ္ဆိုးေဒါသထြက္တာလဲဒီစိတ္ပဲ။ ထိန္းခ်ဳပ္ခ်င္ေပမဲ့ ထိန္းရခက္တာလဲ ဒီစိတ္ပဲ။

တိုင္းရင္းေဆးပညာမွာေတာ့ ကံ၊စိတ္၊ဥတု၊အာဟာရ မွ်တဖို႕ အေရးၾကီးတယ္ လို႕ဆိုတယ္မလား။အေနာက္တိုင္းေဆးပညာမွာလဲ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာတင္မက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာပါ က်န္းမာသူကိုမွ well-being က်န္းမာျခင္းအစစ္အမွန္လို႕ ေျပာင္းလဲသတ္မွတ္ ထားၾကျပန္တယ္။
 တခ်ိဳ႕က လူမႈဆက္ဆံေရးမွာပါ ျပည့္စံုဖို႕လိုအပ္ေသးသတဲ့။
 ျပႆနာက စိတ္ဆိုတာ ေလနွင္ရာ လြင့္ရတဲ့ တိမ္တိုက္လိုမဟုတ္လား။အေျပာလြယ္ျပီး အလုပ္ခက္တာထဲမွာ သူကထိပ္ဆံုးက။ စိတ္ညစ္စရာေတြ႕ရင္ ေပ်ာ္ေအာင္ေနဖို႕လြယ္တာမွမဟုတ္တာ။ျပႆနာက သူတို႕ရဲ႕ခံစားမႈေပၚလိုက္ျပီးကိုယ္တြင္းအဂၤါ ဇီဝျဖစ္စဥ္ေတြ ေျပာင္းလဲတတ္ၾကတယ္။

တခ်ိဳ႕ေတြမွာ ပံုမွန္ထက္ ထိလြယ္ခိုက္လြယ္တာပဲ။ အဂၤလိပ္လိုေတာ့ irritate လို႕ သံုးၾကပါတယ္။ သူက သိပ္ irritate ျဖစ္တာပဲဆို စိတ္ဆိုးလြယ္၊ ေဒါသထြက္လြယ္ သူေတြကို ေျပာတဲ့စကားပါ။ ထိလြယ္၊ခိုက္လြယ္၊ခံစားလြယ္သူေပါ့။အလားတူ ဒီလိုလူေတြမွာ စိတ္ခံစားမႈေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အစာေခ်ဖ်က္ေပးတဲ့ အူလမ္းေၾကာင္းမွာ လုပ္ငန္းေဆာင္တာအခ်ိဳ႕ ေျပာင္းလဲလာတတ္ပါတယ္။

ဒါမ်ိဳးကို irritable bowel လို႕ ေခၚပါတယ္။ ဒီေဆးပညာယူဆပံု အသံုးအႏံႈးကို ၁၉၅၀ခုနွစ္ထုတ္ rocky mountain ေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ စတင္သံုးစြဲခဲ့ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေတြ႕ရွိလာတဲ့ လကၡဏာရပ္ေတြစုစည္းျပီး irritable bowel syndrome (IBS)လို႕ေခၚေဝၚသံုးစြဲလာၾကပါတယ္။
spastic colon လို႕လည္း အသိမ်ားၾကပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ေရာဂါေတြမွာ ေဆးပညာရွင္ေတြအဖို႕ သူငယ္တန္း စာေတြေက်ညက္ဖို႕လည္း အေရးၾကီးေသးတယ္။ မွတ္ရလြယ္ေစဖို႕ အဂၤလိပ္အကၡရာ ျပန္သင္ရတယ္။IBSေရာဂါလကၡဏာအတြက္ေတာ့ ေရွ႕ဆံုး ဗ်ည္းေလးလံုး သိဖို႕ လိုအပ္လာတယ္။A-abdominal pain ဗိုက္နာတာ၊B-bloating ရင္ျပည့္ရင္ကယ္၊C-constipation ဝမ္းခ်ဳပ္ေစတာ၊D-diarrhoea ဝမ္းသြားခ်င္တယ္၊တခ်ိဳ႕မွာ ခ်ဳပ္လိုက္ သြားလိုက္ျဖစ္ေနနိုင္တယ္။ အဓိကလကၡဏာေလးခုအျပင္ တျခားလကၡဏာေတြလဲ ျဖစ္တတ္ေသးတယ္။ ပ်ိဳ႕ခ်င္အန္ခ်င္တယ္၊ေလခ်င္တက္မယ္၊ဝမ္းသြားျပီးတိုင္း ဝမ္းက်န္သလို ခံစားရတယ္၊ ဗုိက္ေဖာင္းျပီး တင္းေနမယ္။ဝမ္းသြားရင္ အက်ိအခၽြဲပါလာတယ္။လမ္းေၾကာင္းနဲ႕ မဆိုင္တဲ့ ဟိုနား၊ဒီနား ကိုက္တာ၊ေမာပန္းခ်င္၊အားအင္ကုန္ခန္း၊ဆီးအိမ္တင္းျပီး ဆီးသြားခ်င္စိတ္မ်ားတာေတြဟာ စိတ္ခံစားမႈအလိုက္ျဖစ္တတ္တယ္။

အမ်ားအားျဖင့္ ဒီေရာဂါျဖစ္သူရဲ႕ ၆၀ရာႏႈန္းေလာက္က စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားသူ၊စိတ္က်သူ၊ စိတ္လႈပ္ရွားလြယ္သူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ စိတ္ခံစားမႈေျပာင္းလဲလြယ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၂ဆခြဲေလာက္ ပိုမိုျဖစ္တတ္ၾကတယ္။ လူပ်ိဳ၊အပ်ိဳေပါက္အရြယ္မွ လူၾကီးပိုင္းဝင္စ အရြယ္၂၀-၃၀ၾကား ေတြမွာ စတင္ေတြ႕ရတယ္။ ေနာက္ပိုင္း စိတ္ခံစားမႈအလိုက္ ေပၚလိုက္ေပ်ာက္လိုက္ျဖစ္တတ္ၾကတယ္။တခ်ိဳ႕ ျဖစ္မွန္းမသိ ျဖစ္သူလည္းမနည္းလွဘူး။ လူကို ၾကီးၾကီးမားမား ဒုကၡေပးတာလဲ မရွိတတ္ဘူး။ဒါ့ေၾကာင့္ disease ေရာဂါလို႕အမည္မတပ္နိုင္ပဲ syndrome လကၡဏာလို႕ အမည္တပ္ထားတယ္။ အဂၤလန္မွာ ၅ေယာက္ ၁ေယာက္ ေတြ႕ရတယ္။ဘရာဇီး၊မကၠဆီကိုဖက္မွာ ပိုေတြ႕ရတယ္။ ေနာက္ပိုင္းနွစ္ေတြမွာ ေရာဂါလကၡဏာခံစားရသူ ပိုမိုမ်ားလာတယ္။ suicidal ကိုယ့္ဘာသာ သတ္ေသႏႈန္းလည္း တျဖည္းျဖည္း ျမင့္တက္လာတယ္။

ျဖစ္ေစတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းရင္းဟာ စိတ္ဖိစီးမႈ၊စိတ္ေသာကေၾကာင့္ စိတ္ဓာတ္က်တာကို bowel အူလမ္းေၾကာင္းက လြန္လြန္ကဲကဲ တံု႕ျပန္လို႕ ျဖစ္ၾကတယ္။ ျဖစ္သူစုစုေပါင္းရဲ႕ ထက္ဝက္ေက်ာ္ဟာ စိတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေစတယ္။ေရာဂါပိုးဝင္၊ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျဖစ္ျပီးေနာက္ တခ်ိဳ႕လည္း ဒီေရာဂါစျဖစ္လာတယ္။၂၀ ရာႏႈန္းေလာက္ရွိမယ္။ အစားအေသာက္၊အေနအထိုင္ေတြနဲ႕လဲ ဆိုင္တယ္လို႕ သီအိုရီေတြက ဆိုတယ္။ serotonin ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈကလည္း အေရးၾကီးက႑အေနနဲ႕ ပါဝင္လာတယ္။ အူရဲ႕ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္မႈဟာ ေျပာင္းလဲလာတယ္။bowel ဆိုတဲ့စကားလံုးမွာ အူသိမ္၊အူမၾကီး နွစ္မ်ိဳးလံုးပါဝင္ၾကတယ္။အူသိမ္ရဲ႕ တာဝန္က ဝင္လာတဲ့အစားအေသာက္ထဲက အာဟာရစုပ္ယူဖို႕။ အူမၾကီးက စြန္႕ပစ္ဖို႕။ အာဟာရစုပ္ယူရတဲ့ အူသိမ္ဟာ ၂၂ေပေလာက္ရွည္တယ္။ေသးေသးနဲ႕ ရွည္ရွည္။အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၂၃ေပ ေက်ာ္ေလာက္ရွိတယ္။ ခႏၶာေဗဒအရဆိုရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြ အူတိုတတ္တာ လံုးဝမမွန္ဘူး။စြန္႕ပစ္ဖို႕တာဝန္ယူထားရတဲ့ အူမၾကီးဟာ ၅ေပ ေလာက္ရွိတယ္။ တိုတို တုတ္တုတ္နဲ႕ အလုပ္ျပီးေအာင္လုပ္ရတယ္။ဒီအလုပ္ေတြပံုမွန္မလုပ္တဲ့အခါ ဟိုမေရာက္ဒီမေရာက္ ေလထိုးေလေအာင့္နဲ႕ လူကိုဒုကၡေရာက္ေစတယ္။နာတာ၊တင္းတာအျပင္ ေလမထြက္တာကလည္း ခံရခက္ေစတယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈ၊ စိတ္လႈပ္ရွားမႈမရွိရင္ ေရာဂါ လကၡဏာေတြလည္း ေပ်ာက္သြားတယ္။ ပံုမွန္ အေကာင္းတိုင္း ျပန္ျဖစ္သြားတယ္။

ေသြးစစ္၊ဆီးစစ္၊ဓာတ္မွန္ရိုက္ရံုနဲ႕ ဒီေရာဂါမွန္း မသိနိုင္ပါ။ တျခားေရာဂါမဟုတ္မွန္းေတာ့ သိနိုင္ပါတယ္။exclusion method တျခားေရာဂါ ၾကီးၾကီးမားမားမရွိေၾကာင္း စစ္ေဆးျပီး IBS လို႕ သိရွိနိုင္တယ္။တျခားဆင္တူတဲ့ ေရာဂါေတြ မနည္းလွဘူး။ေရာဂါစစ္စစ္ မဟုတ္လို႕ စစ္ေဆးရခက္ပါတယ္။ေရာဂါ မဟုတ္တဲ့အတြက္ ျဖစ္တဲ့လကၡဏာကို ကုသရတယ္။ ဝမ္းပိတ္သူေတြအတြက္ ဝမ္းေပ်ာ့ေဆး၊ ဝမ္းနုတ္ေဆးေတြ ေပးရတတ္တယ္။ magnesium trisilicate၊lactulose၊ ispaghula fibreေတြ ေသာက္သံုးေပးရတယ္။ soluble fibreအမွ်င္ဓာတ္ကို ထည့္ေပးရတယ္။ ေစ်းကြက္မွာ ispaghula fibre နဲ႕ lactulose နွစ္မ်ိဳးေပါင္းကို Livoluk fibre နာမည္နဲ႕ ရရွိနိုင္ပါတယ္။အရပ္ေျပာ တရုတ္ဝမ္းေပ်ာ့ေဆး ပန္းေရာင္လံုးေတြ သံုးဖို႕ စိတ္မကူးေစခ်င္ပါ။ဓာတ္ခြဲခန္းေတြမွာ အေရာင္ဆိုးေဆးအတြက္ အသံုးခ်တဲ့ဓာတ္တမ်ိဳးျဖစ္ျပီး အခန္႕မသင့္ရင္ ဆီးအိမ္ကင္ဆာပါ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါေသးတယ္။ ဝမ္းေလွ်ာသူအတြက္ ဝမ္းပိတ္ေဆး၊ဗိုက္နာဗိုက္ေအာင့္ရင္ antispasmodic ေဆးေတြနဲ႕ သက္သာတတ္ပါတယ္။ေလထိုးေလေအာင့္ ရင္ semithicone၊ charcoal စတာေတြကို ဆရာဝန္က ညြန္ပါမယ္။serotonin နဲ႕ဆိုင္တဲ့ ေဆးအခ်ိဳ႕ လိုေကာင္းလိုမယ္။amitriptyline ၊nortriptyline စတာေတြ ေရရွည္သံုးရတတ္တယ္။ သိသိသာသာ သက္သာသူမ်ားၾကတယ္။ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးနဲ႕ေတာ့ ျပန္ခ်ိန္ရတယ္။ ဘယ္ေဆးမဆို ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားမွသာ ေသာက္သံုးရတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာသက္သာေစဖို႕ ဆိုရင္
-ေရမ်ားမ်ားေသာက္ေပးပါ။
-အမွ်င္ဓာတ္ပါတာ မ်ားမ်ားစားေပးပါ။
-ဗိုက္နာရင္ ေရေႏြးအိတ္(သို႕) ပုလင္းတင္ေပးနိုင္တယ္။
-လိုအပ္တဲ့ ေသာက္ေဆးေတြကို ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႕သာ ေသာက္သံုးရပါမယ္။
-ေန႕စဥ္ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း အနည္းဆံုး နာရီဝက္၊ တပတ္ ၅ရက္ လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္။
-ေယာဂ၊ထိုက္ခ်ိ၊ေရကူး၊ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ျခင္းဟာ စိတ္ခံစားမႈကိုအက်ိဳးရွိေစတယ္။
-တရားထိုင္ျခင္းအက်ိဳးကို အေနာက္တိုင္းေဆးပညာက ေတာ္ေတာ္အသိမွတ္ျပဳလာတယ္။ စိတ္နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ေရာဂါေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုးကုသနည္း တခုျဖစ္ပါတယ္။
-အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္ပါ။အပူအစပ္၊ေကာ္ဖီ၊လက္ဖက္ရည္၊ဘီယာ၊အရက္ေရွာင္ပါ။
-ကစီဓာတ္၊အဆီအဆိမ့္ ေလွ်ာ့စားပါ။ပူလြန္း၊ေအးလြန္းတာလည္း မေကာင္းဘူး။
-လက္တို႕စ္၊ဖရူးတို႕စ္ပါတာ ေရွာင္ၾကဥ္သင့္တယ္။ႏြားနို႕၊ဒိန္ခ်ဥ္၊အခ်ိဳရည္ ေရွာင္ၾကဥ္ေပးရတယ္။
-ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ေနထိုင္ပါ။ အေကာင္းဖက္က ရႈျမင္ပါ။ စိတ္ဖိစီးမႈကင္းေအာင္ တတ္နိုင္သမွ်ေနထိုင္ပါ။ သက္သာလာပါလိမ့္မယ္။

ေဒါက္တာ ေအးမင္းထူး

နားကိုက္ျခင္းအတြက္ လြယ္ကူသက္သာ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား

 

နားကိုက္ျခင္း(earache) ဟာ နားကိုပိုး၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရၿပီး အလယ္နား(middle ear) မွာ ေလေတြနဲ႔ျပည့္ေနပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားပိုး၀င္တာျဖစ္လို႔ နားနာက်င္မႈ ျဖစ္ရပါတယ္။ နားထဲမွာ ပုစဥ္း ေအာ္သံလို၊ ၀ီစီမႈတ္သံလို ၾကားရၿပီး မခံမရပ္ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ရပါတယ္။
ျဖစ္ရေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား -
- နားျပြန္ပိတ္ဆို႔ျခင္း
- သြားဖံုးတြင္ ပိုး၀င္ျခင္း၊ သြားပိုး စားျခင္း
- နားထိခိုက္မႈ၊ နားစည္ထိခိုက္မႈျဖစ္ျခင္း
- နားဖာေခ်း ပိတ္ဆို႔ျခင္း
- အဆစ္ေရာင္ျခင္း
- အာသီးေရာင္ျခင္း
- လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
Tip  1 – ပင္စိမ္းရြက္သတၱဳရည္ႏွစ္ စက္ခန္႔ နားထဲသို႔ ခတ္ေပးပါ။
Tip  2 – ေရက်က္က်က္ဆူထဲသို႔ ၾကက္သြန္ျဖဴကိုျပဳတ္ပါ။ ေခ်ၿပီးရင္ ဆားအနည္းငယ္နဲ႔နယ္ပါ။ ရလာတဲ့ အဖတ္ေတြကို ပ၀ါပါးပါးေလးနဲ႔ ထုပ္ ၿပီးနားေပၚမွာ အုံေပးရင္ နားကိုက္ျခင္း သက္သာႏိုင္ပါတယ္ ။
Tip  3 – နားေရာင္ရမ္းမႈ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ မုန္ညင္းဆီ ႏွစ္စက္၊ သံုးစက္ ေလာက္ ခတ္ေပးရင္ ေရာင္ရမ္းမႈ သက္သာေစပါတယ္။
Tip  4 – ေရေႏြးဆူဆူတစ္ခြက္ထဲကို ယူကလစ္ဆီ လက္ဖက္စားဇြန္း တစ္ ဇြန္းနဲ႔ vicks  တစ္ဇြန္းထည့္ပါ။ ေခါင္းကိုတဘက္နဲ႔ေပါင္းပါ။ ခုနက ေရေႏြးေငြ႕ကို ႐ႈေပးပါ။ နားထဲက ဖိအားနဲ႔ နားထဲမွာအရည္တစ္ခုခု ပိတ္ေနရင္ ျပန္လည္က်ဆင္းေစပါ တယ္။
Tip  5 – စားသံုးေပးသင့္တဲ့ အသီးမ်ား ထဲမွာ လီမြန္၊ လိေမၼာ္၊ စေတာ္ဘယ္ရီ၊ ဂရိတ္ဖ႐ုနဲ႔ သံပရာသီးေတြ ပါ၀င္ ပါတယ္။
Tip  6  ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ဂ်င္းရည္တစ္စက္ႏွစ္စက္ခတ္ေပးျခင္းက သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။
အခုေဖာ္ျပထားတဲ့ နည္းလမ္းေတြဟာနားကိုက္ျခင္းအတြက္ လြယ္ကူၿပီး ထိေရာက္တဲ့အျပင္ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးလည္းနည္းပါးတဲ့အတြက္ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ရပါတယ္။

သက္ကို
ref: ANI

တစ္ေန႔တာလုိအပ္ေသာ အာဟာရမ်ား

Photo-ကိုၾကည္ႏိုင္

(၁) ပိုတက္ဆီယမ္
တစ္ေန႔တာလိုအပ္ခ်က္- ၄.၆ ဂရမ္
ငွက္ေပ်ာသီးတစ္လံုးတြင္ ပါ၀င္ေသာ ပိုတက္ဆီယမ္ – ၀.၄ ဂရမ္
အက်ိဳးေက်းဇူး – ေသြးေပါင္ပံုမွန္ျဖစ္ေစရန္ ထိန္းေပးသည္။ သားသမီး ထြန္းကားေစရန္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစၿပီး ၾကြက္သားႏွင့္ နဗ္ေၾကာစြမ္းရည္တိုးတက္ေစသည္။
ငွက္ေပ်ာသီး၊ ႏို႔၊ အာလူး၊ ေထာပတ္သီးတို႔တြင္ ေပါမ်ားစြာပါ၀င္ သည္။

(၂) မဂၢနီဆီယမ္
တစ္ေန႔တာလိုအပ္ခ်က္ – ၄၀၀ မီလီ ဂရမ္
မက္မြန္သီး တစ္ေအာင္စတြင္ပါ၀င္ေသာ မဂၢနီဆီယမ္ပမာဏ – ၈၀ မီလီဂရမ္
မဂၢနီဆီယမ္ဓါတ္ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း သည္ အ႐ိုးပါးေရာဂါ (osteoporosis) ၊ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာ ဂါမ်ား၊ ႂကြက္တက္သည္႕ျပႆနာ မ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိသည္။ ဟင္းႏုႏြယ္၊ ပဲမ်ိဳးစံုႏွင့္ အခြံမာသီးအေစ့ မ်ားတြင္ ေပါမ်ားစြာပါ၀င္သည္။

(၃) ဗိုက္တာမင္ေအ
တစ္ေန႔တာလိုအပ္ခ်က္ – ၅၀၀ IU
မုန္လာဥနီဆယ္လံုးတြင္ ပါ၀င္ေသာ ဗိုက္တာမင္ေအပမာဏ – ၁၃၈၀၀ IU
အျမင္အာ႐ံု၊ ကိုယ္ခံအားႏွင့္ တစ္႐ွဴးႀကီးထြားျခင္းကို အေထာက္အပံ့ျဖစ္ေစသည္။ အာလူး၊ မုန္လာဥနီ၊ ဟင္းႏုႏြယ္၊ ပန္းေဂၚဖီမ်ားတြင္ အဓိကပါ၀င္သည္။

(၄) ကယ္လ္ဆီယမ္
တစ္ေန႔တာလိုအပ္ခ်က္ – ၁၀၀၀ မီလီဂရမ္
ႏို႔ရွစ္ေအာင္စတြင္ ပါ၀င္ေသာ ကယ္လ္ဆီယမ္ပမာဏ – ၂၉၉ မီလီဂရမ္
သြားႏွင့္အ႐ိုးမ်ားကိုခိုင္မာေစသည္။ ႂကြက္သားလုပ္ငန္းေကာင္းမြန္ေစၿပီး
 ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းႏွင့္ေသြးဖိအားပံုမွန္ျဖစ္ေစရန္ ထိန္းသိမ္းေပးသည္။ ႏို႔ထြက္ပစၥည္း၊ ဆာမြန္ငါး၊
ကိုက္လန္ ရြက္၊ ပန္းေဂၚဖီတို႔တြင္ အဓိကပါ၀င္ သည္။

သီဟ
Source:WebMD
Health Updates Journal